Những trận đấu bóng

“Chạy, chạy, cứ tiếp tục chạy, mình có thể làm được” – tôi liên tục động viên bản thân suốt ba trận bóng diễn ra ở Quận 2 dưới cái nắng “bể đầu”, trong khi cơ thể có dấu hiệu bị sốt. Đó là sự kiện thể thao đầu tiên, giải giao hữu bóng đá các trường quốc tế thành phố Hồ Chí Minh, mà đội bóng đá Fulbright tham gia. Khi được hỏi đội Fulbright có bao nhiêu cầu thủ tham gia, tôi còn không chắc; tôi cũng không hình dung nổi chúng tôi đã rèn luyện đủ thể lực để thi đấu hay chưa, chưa kể tôi không hề biết chút thông tin gì về những đội kia.

Nhưng nghĩ đến việc đội bóng Fulbright gồm các giảng viên, nhân viên và sinh viên sẽ có những giây phút vui vẻ, sôi động bên nhau, tôi có động lực đăng kí tham gia. Và đó chính xác là những thứ chúng tôi có được cùng nhau. 8 người chúng tôi – hầu hết chỉ mới quen nhau được 3 tháng và mới đá chung vài lần – luân phiên “nếm mùi thương đau” trong 3 trận đấu liên tiếp đương đầu với các đội chuyên nghiệp hơn và có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn hẳn. Tôi nghĩ là tôi không cần phải nhắc về tỉ số của các trận đấu. Nhưng điều tôi tự hào kể lại là những thứ chúng tôi nhận được trong buổi sáng thú vị đó.

Đầu tiên, chúng tôi được phong danh hiệu “đội bóng thân thiện nhất”, danh hiệu tặng cho đội bóng để thủng lưới nhiều nhất. Chúng tôi kết thúc trận đấu trong tình trạng kiệt sức, cơ đau nhói và thậm chí “đổ máu”; nhưng kèm với đó là niềm vui và những tiếng cười sảng khoái. Chúng tôi nhận ra mình đã nỗ lực hết sức, không bỏ cuộc và vượt qua những thời khắc khó khăn bằng cách cổ vũ thay vì la hét đồng đội. “Hành trình quan trọng hơn đích đến, đúng không thầy?” – một em sinh viên nói với tôi. “Đúng, và hãy luôn giữ bên mình tinh thần của Fulbright: không bỏ cuộc và luôn học hỏi trong sự bấp bênh,” tôi trả lời.

Học để Cùng học

Học trong sự bấp bênh là “tinh thần” của năm Đồng kiến tạo, ở đây chúng tôi học cách thích nghi với những thách thức mới, những điều bất ngờ và không sợ mắc sai lầm. Cá nhân tôi có vài trải nghiệm đáng nhớ về năm này. Một trong số đó là khi tôi đóng vai trò Scrum Master trong Sprint để thiết kế mô-đun Học để Cùng học (HĐCH) – trải nghiệm đầu tiên của các sinh viên Đồng kiến tạo tại Fulbright.

Sprint là quãng thời gian làm việc ngắn (thường kéo dài một đến hai tuần) với sự tập trung cao độ để đạt được những mục tiêu hay sản phẩm cụ thể. Một nhóm gồm 4 – 6 thành viên sẽ làm việc hết công suất trong khoảng 4 – 6 giờ mỗi ngày dưới sự hỗ trợ của Scrum Master để hoàn thành một Sprint. Scrum Master là người chịu trách nhiệm đảm bảo công việc nhóm được vận hành trơn tru, điều phối các thành viên và giúp nhóm làm tốt nhất công việc của mình. Vào ngày thứ hai của Sprint HĐCH, chúng tôi nhận ra có rất nhiều câu hỏi chưa được trả lời và chúng tôi không có cùng suy nghĩ về những kết quả chúng tôi đang hướng đến. Chúng tôi quyết định dừng Sprint trong ngày tiếp theo để rút ra một số bài học và suy ngẫm về những gì mình đã trải qua.

Đó là tuần đầu tiên của tháng 8 và chúng tôi phải chuẩn bị sẵn sàng để sinh viên có thể trải nghiệm mô-đun HĐCH vào tuần thứ hai của tháng 9. Trong Sprint, có lúc tôi đã cảm thấy rất tệ hại vì mình không có khả năng điều phối nhóm để về đích thành công. Cuối cùng, tất cả đã vượt qua thử thách này bằng cách tập trung vào những bài học kinh nghiệm và hoàn thành một số việc khác trong những ngày còn lại của tuần đó để tiến về phía trước thay vì tìm ai đó để đổ lỗi.

Ba tuần sau đó, với hành trang là những bài học “xương máu”, chúng tôi chạy thành công một Sprint khác để hoàn thiện mô-đun HĐCH. Tôi cũng tình nguyện tiếp tục vai trò Scrum Master mặc dù dư vị đắng ngắt từ lần thất bại trước vẫn còn đó. Tôi muốn hoàn thành những thứ tôi đã bắt đầu, giống như cách tôi chơi hết mình trong ba trận đấu bóng.

Tại sao chúng tôi muốn HĐCH là mô-đun đầu tiên mà các sinh viên sẽ trải nghiệm ở Fulbright? Mô-đun HĐCH kéo dài ba tuần là cánh cửa giúp sinh viên chuyển tiếp từ môi trường học cấp 3 sang việc làm quen với cách dạy, học và đồng kiến tạo ở Fulbright. Các em học và thực hành cách đưa ra góp ý và nhận phản hồi mang tính xây dựng, đồng thời bắt đầu quá trình học tập một cách chủ động – sinh viên sẽ có một phần trách nhiệm trong việc học và hợp tác với giảng viên để thúc đẩy quá trình học tập của chính mình. Các em cũng bắt đầu được mục sở thị chuyện “bếp núc” của giảng viên – phương pháp các giảng viên xây dựng bài giảng và tổ chức hoạt động trong lớp như thế nào. Từ đó, sinh viên sẽ đưa ra những phản hồi và góp ý hữu ích.

Các sinh viên tập trung cao độ nhất vào việc học trong tuần thứ ba và cũng là tuần cuối cùng của mô-đun HĐCH. Sau đó các em phải lập thành một nhóm Sprint và thiết kế một bài giảng khả thi kéo dài ba tiếng để cung cấp những trải nghiệm vui nhộn về Việt Nam cho người nước ngoài. Một nhóm sẽ có hai giảng viên đóng vai trò Scrum Master hỗ trợ sinh viên.

Tôi rất mãn nguyện khi thấy mô-đun này đã chuẩn bị cho sinh viên những kỹ năng, kiến thức giúp các em đóng góp đáng kể vào quá trình thiết kế môn học, chương trình học cũng như trải nghiệm học tập tại Fulbright trong suốt năm học đồng kiến tạo. Quan trọng nhất, nó đặt những viên gạch đầu tiên cho sự hình thành cộng đồng “cùng học” ở Fulbright. Sinh viên cũng bày tỏ rằng Sprint là phương pháp hiệu quả để các em hoàn thành các dự án nhóm (như các dự án ở câu lạc bộ sinh viên), các bài tập trong lớp và thậm chí là các chiến lược phát triển cá nhân.

 “Đừng hỏi tôi học ngành gì, hãy hỏi tôi có thể làm được gì”

“Fulbright có những chuyên ngành nào?” là một trong những câu hỏi phổ biến nhất tôi nhận được. Những lúc đó, tôi luôn cố gắng để tìm một câu trả lời chính xác và nghe thật “ngầu”. Và trong cuộc họp với với Michael Greene (Giám đốc Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ tại Việt Nam), khi nghe một bạn sinh viên phát biểu: “Tôi hy vọng sau khi tốt nghiệp, mọi người đừng hỏi tôi học ngành gì, mà hãy hỏi tôi có thể làm được gì”, tôi như “bừng tỉnh”.

Câu trả lời chứa đựng sâu sắc triết lý của chúng tôi: dạy sinh viên chân trời kiến thức nằm cả trong lẫn ngoài các nhóm môn học truyền thống – đây là một trong số những phương pháp sư phạm tiên tiến mà chúng tôi muốn áp dụng tại Fulbright.

Chúng ta đang sống trong thời đại mà những bước nhảy vọt của công nghệ định hình và thay đổi những hoạt động hằng ngày – dù khá khó nhận ra nhưng nó bao gồm cả cách chúng ta dạy sinh viên. Kiến thức của thế giới bây giờ nằm gọn trong túi. Khả năng truy cập và sử dụng vô vàn kiến thức một cách hiệu quả và có đạo đức mỗi khi cần quan trọng hơn việc ghi nhớ chúng.

Tại Fulbright, chúng tôi chủ tâm thiết kế chương trình giảng dạy nhằm giúp sinh viên đạt được khả năng này. Chúng tôi tích hợp chúng vào chương trình giảng dạy để dù sinh viên làm bất cứ việc gì, các em cũng có thể tận dụng năng lực này để phát triển, không chỉ ngay sau lúc tốt nghiệp mà còn trong vòng 10 hay 30 năm sau tốt nghiệp – khi phần lớn ngành nghề còn chưa “ra đời”. Ngoài ra, các em còn có thể dùng chúng để làm những điều ý nghĩa cho bản thân và cộng đồng. Những năng lực này bao gồm tư duy sáng tạo và đổi mới, tư duy phản biện, lý luận, giao tiếp, học tập suốt đời, hợp tác, lý luận đạo đức và trách nhiệm cộng đồng.

Một cột mốc quan trọng trong hành trình của sinh viên tại Fulbright là việc chuyển mình theo chuyên ngành vào cuối năm hai. Về nguyên tắc, sau hai năm đầu tham gia các môn học nền tảng về giáo dục khai phóng ở Fulbright và những khóa nhập môn của một hoặc nhiều lĩnh vực học tập về Nghệ thuật, Nhân văn, Khoa học Xã hội, Khoa học Tự nhiên, Kỹ thuật, Toán và Máy tính; sinh viên dưới sự hỗ trợ của các giảng viên sẽ tự thiết kế một chủ đề học tập mà các bạn nung nấu từ đó thiết kế chặng đường năm 3 và năm 4 cho phù hợp với chủ đề đó. Tôi cùng một giảng viên sáng lập khác và 10 sinh viên đã đồng kiến tạo cột mốc này. Chúng tôi dành nhiều giờ trong lớp để tranh biện, thảo luận về quá trình, nội dung và cách đánh giá của quá trình chuyển đổi này.

Mặc dù có nhiều ý kiến ​​khác nhau về cách thực hiện, nhưng tất cả chúng tôi đều đồng ý rằng: đây là thời điểm quan trọng mà sinh viên Fulbright cần thiết kế tỉ mỉ và hợp lý hóa chủ đề mình muốn theo đuổi cũng như các môn học, trải nghiệm học tập và dự án cuối khóa xoay quanh chủ đề này trong hai năm cuối. Chủ đề của sinh viên sẽ nằm trong một hoặc một vài lĩnh vực học tập nêu trên để sinh viên có thể đi vào chiều sâu của lĩnh vực đó. Thảo luận, tranh biện với sinh viên và nhận phản hồi từ sinh viên là điều cần thiết để các giảng viên trong năm Đồng kiến tạo xây dựng trường đại học giáo dục khai phóng đầu tiên ở Việt Nam và cho Việt Nam.

Vừa bay vừa lắp ráp phi cơ

Nhiều chương trình đại học được các giảng viên “thai nghén” trong vài năm trước khi quá trình tuyển sinh và dạy học diễn ra. Để kiến tạo Fulbright, chúng tôi lấy cảm hứng từ một số mô hình xây dựng trường đại học mới thành công trong thời gian gần đây, như Trường đại học Kỹ thuật Olin. Điểm nhấn đặc biệt trong mô hình mới này là giảng viên và sinh viên cùng nhau thiết kế chương trình học ngay trong năm đầu và đưa vào giảng dạy ngay trong năm sau. Chúng tôi mô tả nó tương tự như việc vừa bay vừa lắp ráp phi cơ, và năm Đồng kiến tạo là giai đoạn đầu tiên trong quá trình này.

Sinh viên Đồng kiến tạo đã kinh qua nhiều trải nghiệm khác nhau với giảng viên. Sau mô-đun HĐCH, chúng tôi dẫn dắt sinh viên qua một số môn học mà chúng tôi dự định dạy ở Fulbright sau này, sau đó chúng tôi tiếp tục giải thích cho các em một số kỹ thuật thiết kế bài giảng và hoạt động trong lớp mà chúng tôi sử dụng để người học có thể tiếp thu kiến thức tốt nhất, cuối cùng cả thầy và trò chỉnh sửa lại các bài giảng và thậm chí cả cấu trúc của môn học nếu cần, để phù hợp với sinh viên Việt Nam và mục đích của môn học. Trong quá trình vừa bay vừa lắp ráp phi cơ, các giảng viên sáng lập giữ nhiều vai trò trong lúc tương tác với sinh viên chứ không chỉ đơn thuần là giáo viên, từ cố vấn, đến đối tác, thậm chí có lúc chúng tôi như những người bạn cùng lớp. Ngoài việc làm việc với sinh viên, các giảng viên sáng lập còn chia thành các “đơn vị” và ủy ban, như đơn vị lên kế hoạch, đơn vị đánh giá, đơn vị tuyển dụng, đơn vị sức khỏe, và những đơn vị khác để vừa bay vừa lắp ráp một cách hiệu quả nhất.

Đơn vị lên kế hoạch là nơi tôi tham gia nhiều nhất. Trong đó, tôi chủ yếu đóng góp vào việc sắp xếp các hoạt động của giảng viên và phân công sinh viên vào các môn học cũng như những hoạt động ngoại khoá khác. Bài học ý nghĩa nhất tôi nhận được là việc đưa ra những quyết định khó khăn trong sự không chắc chắn, không biết liệu quyết định này có dẫn đến kết quả tốt hay không. Tôi cũng học được cách cân bằng sở thích của sinh viên và những quy định mà sinh viên phải chấp hành để sự vận hành của một trường đại học diễn ra một cách trơn tru nhất có thể.

Trở thành giảng viên sáng lập trong năm Đồng kiến tạo của Fulbright là một dấu mốc quý giá trong sự nghiệp của tôi. Tôi học được rất nhiều. Tôi trưởng thành hơn rất nhiều. Nơi này tạo môi trường để tôi đưa ra những quyết định táo bạo, thử những điều mới, giúp đỡ mọi người, ươm mầm và nuôi dưỡng các thế hệ tiếp theo của Việt Nam và nơi tôi được là phiên bản thật nhất của chính mình.

Làm việc trong một cộng đồng đòi hỏi hợp tác chặt chẽ như thế này, tin tưởng mọi người luôn là kim chỉ nam để tôi làm việc, thảo luận và hành động. Tôi hy vọng rằng, chúng tôi được phụ huynh và chính sinh viên tin tưởng trong quá trình ươm dưỡng sinh viên Fulbright trở thành công dân toàn diện, có nhiều đóng góp cho xã hội/cộng đồng và được là chính bản thân mình trong thế giới bấp bênh này.

Tiến sĩ Phan Vũ Xuân Hùng –Giảng viên sáng lập

Từ một cuộc gặp tình cờ ở Olin

Cuộc gặp với Chủ tịch Đại học Kỹ thuật Olin (Mỹ) một ngày mùa Hè năm 2015 ở Massachusetts là bước ngoặt quan trọng sau một hành trình dài tìm kiếm, thử nghiệm các ý tưởng xây dựng chương trình đại học của nhóm sáng lập Đại học Fulbright, trong đó có Đinh Vũ Trang Ngân*.

Xuất thân là giảng viên của Chương trình giảng dạy Kinh tế Fulbright (FETP), lúc đó Ngân đang trong giai đoạn cuối nghiên cứu Tiến sĩ tại Đại học Cambridge và bắt đầu tham gia vào đội ngũ xây dựng dự án Đại học Fulbright. Với vai trò dẫn dắt sự hình thành chương trình đại học, Ngân hào hứng tìm kiếm những ý tưởng mới mẻ, sáng tạo về giáo dục, đam mê làm việc với người trẻ tuổi và có nhiều trải nghiệm với nền giáo dục khai phóng của Mỹ (Ngân tốt nghiệp Đại học Bates rồi trở thành giảng viên kinh tế tại đây trong một thời gian).

“Olin là một sản phẩm không bao giờ hoàn tất”, chia sẻ của Giáo sư Richard Miller, Chủ tịch Đại học Olin khiến Ngân quá đỗi ấn tượng. Kiến tạo, sáng tạo giáo dục liên tục thay đổi, không có điểm dừng cuối cùng là triết lý quan trọng giúp đại học này mới thành lập hơn một thập kỷ đã nhanh chóng vươn lên trở thành một trong những trường đại học về khoa học kỹ thuật hàng đầu nước Mỹ.

“Sau một giai đoạn thử nghiệm ý tưởng nhập khẩu chương trình từ một đại học của Mỹ, chúng tôi nhận ra cơ hội để được là chính mình rất ít. Mang một mô hình giáo dục từ Mỹ vào Việt Nam và áp dụng rập khuôn hệ thống của họ cho học sinh Việt Nam vốn có một di sản giáo dục, văn hóa và nền tảng xã hội khác biệt không phải là cách thức phù hợp. Những chương trình giảng dạy về kỹ thuật ở Mỹ đã có nền tảng lâu đời cả trăm năm nhưng Olin vẫn tìm ra được con đường kế thừa và sáng tạo thành công”, Ngân kể.

TS. Đinh Vũ Trang Ngân

Cuộc gặp gỡ Olin ở Massachusetts giúp nhóm Fulbright nhận ra điều mình đang tìm kiếm bấy lâu. Sau đó, Ngân đã dành hàng tháng trời ở Mỹ để tìm hiểu những hoạt động của Olin cũng như các trường đại học khai phóng khác, từ xây dựng chương trình, đào tạo cho đến tuyển sinh, đời sống sinh viên…

Trong một lần tình cờ ở lại Olin đúng dịp tuyển sinh đại học khoá mới, Ngân ấn tượng với quy trình tiếp xúc các ứng viên tiềm năng lọt vào vòng trong diễn ra vào 3 đợt cuối tuần. Cô đã dành thời gian gặp gỡ và trò chuyện với nhiều sinh viên ở đây. Hiểu hơn về những sáng tạo giáo dục đại học tại Olin, những cảm hứng và ý tưởng ban đầu về giáo dục đại học ở Fulbright dần trở nên rõ nét.

Đến hành trình xuyên Việt tìm hiểu giấc mơ của bạn trẻ Việt

Từ mùa Thu năm 2015, nhóm Fulbright, trực tiếp là Ngân bắt đầu có các cuộc làm việc liên tục với Tiến sĩ Mark Somerville – người được coi là kiến trúc sư trưởng của năm học nền tảng đầu tiên xây dựng Đại học Olin sau khi ông nhận lời làm cố vấn cấp cao cho Fulbright.

“Nếu làm việc chung, các bạn tìm kiếm điều gì ở các đồng đội của mình?” Đó là câu hỏi đầu tiên Mark đặt cho chúng tôi. Mặc dù lúc đó chúng tôi chưa định hình rõ phải kiến tạo một chương trình đại học từ tờ giấy trắng ra sao, chỉ có những ý tưởng khác nhau giữa các thành viên chưa được sắp xếp thống nhất, nhưng anh Mark gieo trong chúng tôi một hạt giống quan trọng: trước khi hỏi chúng ta sẽ xây dựng một sản phẩm như thế nào, hãy hỏi xem chúng ta muốn xây dựng một đội ngũ như thế nào”-Ngân kể.

Từ những trải nghiệm và bài học đi trước, Tiến sĩ của Olin đưa ra lời khuyên, để xây dựng một chương trình đại học mới từ đầu bài bản, tử tế, điều quan trọng trước tiên phải hiểu rõ “người dùng”, hiểu chính đối tượng mình sẽ đào tạo sẽ có những phẩm tính điển hình, đặc thù ra sao?

“Hiểu người dùng, hiểu sinh viên của mình là ai mới có thể thiết kế một sản phẩm-giáo dục phù hợp cho đối tượng mình phục vụ. Chúng tôi bắt đầu công việc từ đây.” – Ngân giải thích.

Để tìm ra câu trả lời, Tiến sĩ Mark đã cùng Ngân thực hiện một nghiên cứu rất thú vị. Trong vài tháng dài, Ngân trở về Việt Nam và rong ruổi trên những chuyến xe khách đi dọc từ Bắc vào Nam, đột nhập vào các trường trung học phổ thông trên khắp cả nước. Qua giới thiệu của bạn bè và những học trò cũ của Ngân ở các địa phương, cô có dịp gặp gỡ và nói chuyện với các bạn học sinh phổ thông trung học về đủ mọi chủ đề.

Các bạn trẻ đã không ngại ngần chia sẻ với Ngân những suy nghĩ chân thật nhất, từ nỗi lo lắng và áp lực học tập dưới kì vọng của bố mẹ, cho đến khát khao tìm kiếm một công việc mình yêu thích và có ý nghĩa cho xã hội. Các em cũng nói với Ngân những hình dung về một trường đại học trong mơ, nơi có nhiều cây xanh mướt, có những thầy cô giáo gần gũi với học trò và ở đó họ được là chính mình, được theo đuổi những ước mơ táo bạo của mình…Những câu chuyện như một kho tàng thú vị đến mức Ngân đã có nhiều cảm hứng nhập cuộc các hoạt động để sống gần hơn với học sinh, tương tác nhiều hơn để hiểu họ, tham gia làm tình nguyện viên cho những dự án xã hội liên quan đến người trẻ…

“Đó là một tập hợp những câu chuyện nho nhỏ, chân thành của các em học sinh nhưng các bạn đã cho mình thấy một kho tàng chưa được khai phá, những viên ngọc thô ẩn giấu trong mỏ quặng. Những dữ liệu thu thập từ hành trình đã khiến các thành viên trong hội đồng lãnh đạo Fulbright ngạc nhiên và thích thú về tiềm năng của học sinh Việt Nam. Một niềm tin lớn hình thành trong tôi sau trải nghiệm này đó là họ có thể tham gia dự án xây dựng đại học Fulbright như những người đồng kiến tạo tốt nhất”- Ngân chia sẻ.

Tất cả những ghi chép trong hành trình được Ngân chuyển cho Tiến sĩ Mark Somerville tổng hợp thành dữ liệu rồi đánh giá, phân tích đặc điểm đối tượng mà Fulbright có thể phụng sự. Họ đã phân loại và xây dựng 7 nhân vật “người dùng điển hình”, làm cơ sở cho Fulbright thiết kế chương trình đào tạo và tuyển sinh đầu tiên.

Trong một cuộc họp ở Boston, Hội đồng Tín thác Đại học Fulbright đưa ra quyết định quan trọng đó là sẽ thực hiện Năm học Đồng kiến tạo trước khi đào tạo chính thức hệ Cử nhân, tức xây dựng một năm học trải nghiệm những ý tưởng sáng tạo giáo dục đại học cho Fulbright, lấy sinh viên làm trung tâm.

Một loạt các hội thảo giới thiệu ý tưởng dự án đại học Fulbright diễn ra trong các trường đại học ở Mỹ như MIT, Harvard, Standford (sửa thành: Stanford) như quá trình gieo hạt ý tưởng tích cực. Nhờ đó Fulbright bắt đầu tìm kiếm được những giảng viên sáng lập đầu tiên. Đầu năm 2017, các hội thảo giới thiệu ý tưởng xây dựng Fulbright, tìm kiếm người phụ trách học thuật của đại học, đội ngũ giảng viên sáng lập được triển khai tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đó cũng là giai đoạn những giá trị giáo dục cốt lõi của Fulbright được hình thành rõ nét, ý tưởng xây dựng đại học được bồi đắp dựa trên các phản hồi, tương tác các thành phần trong xã hội Việt Nam, từ phụ huynh, học sinh trung học phổ thông, các doanh nghiệp, nhà tuyển dụng, nhóm tư vấn, các nhà giáo dục uy tín hàng đầu…

Niềm tin được thực chứng

Mùa Thu năm 2017, Ngân lại có một hành trình đi dọc từ Bắc vào Nam cùng đội ngũ tuyển sinh để tìm kiếm những sinh viên đầu tiên cho năm học Đồng kiến tạo. Cô đã đến 26 trường trung học phổ thông ở 22 tỉnh, thành để lần đầu tiên giới thiệu về một đại học mới thành lập. Đại học được bắt đầu từ những mơ ước của chính các em học sinh mà Ngân đã gặp gỡ trong hành trình xuyên Việt trước đó.

Một câu chuyện trong hành trình làm Ngân ấn tượng đó là nhóm học sinh ở trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm (Quảng Nam) giới thiệu một dự án trồng nấm. Nó là một dự án thử nghiệm khởi nghiệp của nhóm 5 học sinh trung học. Các bạn say sưa giới thiệu ý tưởng về cây nấm trồng thực nghiệm thành công và đề xuất rằng, liệu dự án của họ có thể là đề tài ứng tuyển cho cả nhóm vào đại học Fulbright.

“Câu hỏi đặt ra đó là làm thế nào để Fulbright có thể tìm kiếm được những viên ngọc thô ẩn trong mỏ quặng. Đó là một hành trình tiếp nối những ngạc nhiên và khám phá thú vị về một thế hệ trẻ sáng tạo, tài năng mới của Việt Nam, các bạn cho chúng tôi thêm dấu cộng niềm tin rằng ý tưởng giáo dục của Fulbright có cơ hội trở thành hiện thực”, Ngân nói.

Những dấu cộng kiểm chứng ý tưởng giáo dục của Fulbright rõ nét hơn trong mùa tuyển sinh năm học Đồng kiến tạo diễn ra vào cuối năm 2017.

Thiết kế một quy trình tuyển sinh khác biệt, không dựa vào điểm số, thi cử, những giả định của Fulbright về “người dùng” của mình, về 7 nhân vật điển hình trong phân tích của Tiến sĩ Mark Somerville và Ngân được thực chứng.

“Một ví dụ là khoảnh khắc quan sát các bạn học sinh làm việc nhóm trong vòng phỏng vấn tuyển sinh đã cho tôi dữ kiện phá bỏ những định kiến lâu nay về “người dùng” tiềm năng của mình. Không phải là không khí cạnh tranh khốc liệt, ganh đua vốn thấy, những bạn trẻ khi được đặt vào một môi trường ươm dưỡng, khai phá tiềm năng, canh tác tinh thần hỗ trợ, hợp tác, họ không còn cảm giác loại trừ nhau mà nâng đỡ nhau lên cùng thắng. Giây phút nhìn những bạn trẻ vốn xa lạ không quen nhau chia tay đầy lưu luyến sau khi tuyển sinh kết thúc khiến tôi nghĩ: “Yes, it works”. Năm học Đồng kiến tạo là một ý tưởng khả thi.”

Trên bàn làm việc của Ngân sau năm học đầu tiên ở Fulbright ngổn ngang những dữ liệu sống động của những hoạt động đồng kiến tạo nền tảng một đại học. Cần một hành trình dài để cảm nhận hết ý nghĩa của những trải nghiệm đã diễn ra, cả những trải nghiệm thất bại được thử cố gắng cho đến khi đạt được thành công.

“Tôi nhớ Tiến sĩ Mark Sommerville từng nói với chúng tôi rằng: Ngay cả trong thất bại thì bạn cũng sẽ luôn học được điều gì đó và trưởng thành hơn. Năm học Đồng kiến tạo là một năm học lịch sử. Chúng tôi đã hiểu nhau hơn rất nhiều, hiểu được “người dùng” của mình một cách sâu sắc và cùng nhau học cách thích ứng với thử thách, thay đổi. Tinh thần đồng kiến tạo, sáng tạo giáo dục ở đại học Fulbright sẽ luôn là trải nghiệm không có điểm dừng”.

*Tiến sĩ Đinh Vũ Trang Ngân là Giám đốc hệ Cử nhân – Đại học Fulbright Việt Nam

Xuân Linh

Từng theo học cử nhân Khoa Nghệ thuật, chuyên ngành điện ảnh tại Singapore, Dương Diệu Linh đang nổi lên như một nhân tố mới với các phim ngắn đầu tay tự biên kịch, đạo diễn gây chú ý với giới nghề hiện nay. 

“Nếu không làm phim thì sẽ làm gì và có hạnh phúc không?” – câu hỏi nữ 9x tự vấn mình trong lời chào trên trang cá nhân. Và cô trả lời thẳng: “Chắc chắn là không!”.

Dương Diệu Linh tham vọng theo đuổi nghiệp điện ảnh với giấc mơ một ngày không xa được nhìn thấy một “Vietnam New Wave/Làn sóng Việt Nam” như những gì Hallyu Wave (Làn sóng Hàn Quốc) đã làm được trong vài thập kỷ gần đây.

“Tôi thực sự hứng khởi khi được sống giữa thời khắc chuyển mình của điện ảnh Việt Nam”, Linh chia sẻ. 

Một người trẻ như Linh cũng có lúc rơi vào trạng thái câu hỏi treo kiểu có hối hận khi theo đuổi điện ảnh hay hoài nghi điện ảnh không dành cho mình?!. Nhưng cô vẫn tiếp bước với lý do “nếu cứ lo sợ mãi, rốt cục chẳng giải quyết được gì”.

Để kiếm tiền làm nhiều phim về Việt Nam và rong ruổi khắp thế giới, Linh làm việc tại Singapore và đảm nhận nhiều vị trí từ đạo diễn đến biên tập, sản xuất, biên kịch, quay phim, thông dịch viên…

Phim của các nhà làm phim trẻ sẽ được chiếu tại Những ngày phim ngắn – Góc nhìn mới do Đại học Fulbright và CGV đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ chuyên môn của đạo diễn Phan Đăng Di.

Linh vừa giành giải nhất cuộc thi “Pitch” do Hiệp hội Điện ảnh Mỹ, Lãnh sự quán Mỹ tổ chức với phần thưởng là một khoá học trải nghiệm công việc làm phim tại Los Angeles nhân Hội Chợ phim Mỹ vào cuối năm nay. 

Lê Bảo, một nhà làm phim độc lập cùng thế hệ 9x với Linh, lớn lên ở một khu ổ chuột của Sài Gòn, đam mê điện ảnh và nỗ lực tự học để trở thành nhà làm phim độc lập. 

Lê Bảo bắt tay vào thực hiện dự án điện ảnh đầu tiên – phim “Vị” khi 20 tuổi nhờ chiếc máy ảnh cũ mượn của một người bạn. Phim có nội dung xoay quanh một cầu thủ bóng đá người Nigeria thất nghiệp tìm cách mưu sinh ở TP.HCM. 

Do chỉ có kinh phí hạn hẹp quyên góp từ bạn bè và những nhà hảo tâm, Bảo chỉ đủ tiền làm một bản demo ngắn cho Vị. Sau đó, anh gửi nó đến Liên hoan phim quốc tế Singapore 2016 với mục đích như một teaser giới thiệu tới các nhà đầu tư để tìm tiền sản xuất cho toàn bộ dự án.

Nhưng đoạn phim này đã thuyết phục ban tổ chức Liên hoan phim đến mức họ xem teaser là một phim ngắn hoàn chỉnh và chọn luôn vào vòng dự thi dành cho phim ngắn.Vị được trao giải Dự án triển vọng nhất ở hạng mục Southeast Asian Film Lab tại Liên hoan phim này.

2017 là một mốc quan trọng về điện ảnh cho Lê Bảo khi Vị được gửi tới dự Liên hoan phim Cannes tham gia hạng mục The Cinefondation’s Atelier (chấm những dự án điện ảnh nghệ thuật nổi bật từ nhiều vùng trên thế giới để hỗ trợ tài chính và quá trình sản xuất).

Những người đi ngang

Phạm Quang Trung từng là sinh viên ngôn ngữ nhưng tình cờ đến với việc kể chuyện trên chất liệu phim qua khoá học Film Program do quỹ Ford tài trợ tại Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn ở Hà Nội. Sau đó, anh thực hành về hình ảnh và hình ảnh động tại Hanoi Doclab.

Trung muốn tiếp cận tầm nhìn nhân văn bằng máy quay số. Ant-Man là lần đầu tiên Trung “cầm” máy để thực hiện một phim ngắn hư cấu. Tác phẩm nhận giải Purin Award cho “Phim xuất sắc – Nhà làm phim tiềm năng nhất Đông Nam Á” tại Seashorts Film Festival 2018, Malaysia. Phim cũng trình chiếu trong hạng mục dự thi của Singapore International Film Festival, 2018.

“Lần đầu làm phim, tôi muốn pha trộn chất giả tài liệu và một chút nhiệm màu của siêu thực vào tác phẩm. Bằng cách ấy, tôi muốn lấy được vẻ đẹp thường ngày, thứ vẻ đẹp cần tới sự trải nghiệm kiên nhẫn của người xem nhưng để lại dư âm lâu dài”, Trung chia sẻ.

Phạm Ngọc Lân là nhà làm phim trẻ màđạo diễn Phan Đăng Di đánh giá là người làm phim giàu trí tuệ và cách tân nhất trong số các đạo diễn Việt Nam từ trước tới nay.

Lân theo học Quy hoạch đô thị tại Đại học Kiến trúc Hà Nội và dần khám phá tình yêu với điện ảnh qua nhiếp ảnh. Sau những cuộc dạo chơi nghiêm túc với nhiếp ảnh, Lân nhận ra những giới hạn không gian và bắt đầu thử sức với phim ảnh. Từ khoá học đầu tiên liên quan phim ảnh ở DocLab Hà Nội cho đến khoá học Gặp gỡ mùa thu 2013, Lân bắt đầu con đường rõ ràng với điện ảnh.

Phạm Ngọc Lân

Another City (Thành phố khác), bộ phim do Lân biên kịch và đạo diễn dành được giải Chú ý đặc biệt (Special Mention) tại Liên hoan phim độc lập Lisbon – Bồ Đào Nha; giải Tưởng niệm Ingmar Bergman tại Liên hoan phim Uppsala – liên hoan phim ngắn danh giá nhất vùng Bắc Âu, giải Đạo diễn xuất sắc cho hạng mục phim ngắn tại Liên hoan phim quốc tế Hà Nội 2016.

Nó cũng trở thành phim ngắn duy nhất của Việt Nam được đề cử giải Gấu vàng tại Liên hoan phim Berlin. Thành quả ban đầu tạo nền tảng cho Lân thực hiện những dự án phim sau này như Culi never cries (Culi không bao giờ khóc), một dự án do đạo diễn Phan Đăng Di đảm nhận vai trò sản xuất.

Trong năm 2019, Lân được vinh danh là đạo diễn Việt Nam đầu tiên có phim ngắn tranh giải hạng mục phim ngắn của Liên hoan phim Berlin năm 2019với tác phẩm “Một khu đất tốt”. 

Phim ngắn của các nhà làm phim trẻ nói trên sẽ có mặt tại “Những ngày phim ngắn – Góc nhìn mới” do Đại học Fulbright Việt Nam và CJ CGV đồng tổ chức. Đây là hoạt động học về điện ảnh của sinh viên Fulbright, được mở cửa tự do cho công chúng tham dự. 

5 bộ phim sẽ được chiếu tại Những ngày phim ngắn gồm: 

Mother, Daughter Dreams – đạo diễn Dương Diệu Linh

Ant Man – đạo diễn Phạm Quang Trung

Another City – đạo diễn Phạm Ngọc Lân

Blessed Land – đạo diễn Phạm Ngọc Lân

Mùi – đạo diễn Lê Bảo

Thời gian: 9:00 – 13:30 thứ 7 ngày 25/5 (bao gồm thời gian chiếu phim và hoạt động giao lưu, có tea-break giữa giờ)

Lớp học sẽ diễn ra tại rạp chiếu chuyên nghiệp hàng đầu CGV với phần xem phim và thảo luận trực tiếp với các đạo diễn về con đường làm phim nghệ thuật của những người trẻ.

Link đăng kí: http://bit.ly/2W2WrOP

9 Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, do Thượng nghị sĩ Patrick Leahy dẫn đầu, đã có chuyến viếng thăm Việt Nam kéo dài một tuần và họ dành hai tiếng gặp gỡ toàn bộ giảng viên, nhân viên và sinh viên Đồng Kiến tạo tại Đại học Fulbright Việt Nam. Đặc biệt, các Thượng nghị sĩ dành nhiều lời khen ngợi cho tinh thần ham học hỏi và cam kết tạo ra những đóng góp ý nghĩa cho cộng đồng của sinh viên Fulbright.

54 sinh viên Đồng Kiến tạo, những người đã trải nghiệm một năm làm việc với 16 giảng viên sáng lập để kiến tạo chương trình đại học, vô cùng hào hứng tại buổi thảo luận với các Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ. Họ háo hức trả lời câu hỏi của các Thượng nghị sĩ về hành trình giáo dục độc nhất vô nhị của họ tại Fulbright và những sứ mệnh họ sẽ thực hiện sau khi rời trường.

Chủ tịch Đại học Fulbright Việt Nam

 “Các bạn cực kì ấn tượng. Các bạn truyền cảm hứng cho chúng tôi để đưa những trải nghiệm tại Fulbright trở về Hoa Kỳ,” Thượng nghị sĩ Stabbenow nói.

Thượng nghị sĩ Patrick Leahy, Phó Chủ tịch Ủy ban Chuẩn chi có mốiquan hệ thân thiết với Thượng nghị sĩ William Fulbright, người sáng lập Học bổng Fulbright danh tiếng mà Đại học Fulbright Việt Nam vinh dự mang tên. Họ thường xuyên thảo luận với nhau về những cách thức để chương trình này có nhiều đóng góp ý nghĩa hơn.

“Cho đến khi qua đời, Thượng nghị sĩ Fulbright chắc cũng chưa thể hình dung chương trình do ông sáng lập có thể đi xa đến vâỵ (với sự ra đời của Đại học Fulbright Việt Nam). Tôi tin rằng nếu ông còn sống, ông sẽ nhìn tất cả các bạn sinh viên đang có mặt ở đây với nụ cười trìu mến và tự hào, bởi ông dành sự quan tâm đặc biệt đến Việt Nam và những thế hệ tương lai của đất nước này,” Thượng nghị sĩ Leahy chia sẻ với sinh viên Đồng kiến tạo trong chuyến thăm Trường ngày 21/4.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Daniel J. Kritenbrink

“Tất cả chúng tôi đều nhất trí phải thúc đẩy dự án này (dự án Đại học Fulbright). Đó là lý do tôi ra sức thúc đẩy sáng kiến ​​này một cách mạnh mẽ. Chúng tôi tự hào về các bạn và chúc tất cả các bạn những điều tốt đẹp nhất,” Thượng nghị sĩ Leahy khẳng định.

Đại sứ Hoa Kỳ Krittenbrink bày tỏ sự lạc quan về tương lai của Đại học Fulbright Việt Nam – từ lâu đã được xem là biểu tượng của mối quan hệ Hoa Kỳ – Việt Nam.

“Không có minh họa nào về cam kết của Mỹ đối với Việt Nam tốt hơn 54 sinh viên tại đây (sinh viên Đồng Kiến tạo). Không có lý do nào thể hiện sự lạc quan về tương lai của hai nước thuyết phục hơn các bạn,” ông kết luận.

Dưới đây là lược trích những phần hỏi và đáp thú vị nhất của buổi gặp gỡ.

Thượng nghị sĩ Udall: Ở Hoa Kỳ, có xu hướng những người trẻ bỏ học đại học. Tôi nghe những người trẻ phàn nàn rằng nền giáo dục họ nhận được không liên quan đến cuộc sống của họ. Vậy các bạn có đang thật sự nỗ lực làm việc với giảng viên để đảm bảo mình đang xây dựng chương trình học phù hợp với cuộc sống và công việc các bạn sẽ làm trong tương lai?

Phan Thục Anh: Theo hiểu biết của tôi, Fulbright sẽ không dạy bạn làm một nghề cụ thể. Fulbright sẽ cung cấp cho bạn tư duy, kỹ năng và thái độ đúng đắn để bạn có thể tự học và khám phá thế giới. Từ nền tảng đó, bạn có thể làm bất cứ điều gì.

Thượng nghị sĩ Murkowski: Các bạn là những người Đồng Kiến tạo. Các bạn rất đặc biệt. Các bạn giữ vai trò quan trọng trong tương lai khi các bạn rời khỏi đây. Là những người đồng sáng lập trẻ tuổi của tổ chức non trẻ này, các bạn thấy Fulbright ảnh hưởng đến cuộc đời mình như thế nào?

Nguyễn Cao Nghị: Một nhiệm vụ tôi nghĩ mình sẽ theo đuổi sau khi rời Fulbright là giúp bản thân và những người khác thoát khỏi ảo tưởng về con đường thẳng tắp giữa sự nghiệp và giáo dục. Mọi người thường chọn sự ổn định. Họ học một chuyên ngành và chọn công việc theo chuyên ngành đó, như trở thành bác sĩ hoặc kỹ sư, v.v. Nhưng đó không phải là thứ mà chúng tôi, những người đồng kiến tạo, đang nỗ lực thực hiện. Một lợi ích của việc không dấn thân vào con đường thẳng tắp là chúng ta có thể tìm thấy mục đích đời mình, tìm thấy cảm giác hạnh phúc và chúng ta có thể kiên cường trước những đổi thay.

Chềnh Hưng Phát: Ông nêu ra một câu hỏi thú vị khiến tôi nghĩ về lớp “Scientific Inquiry” mà tôi ghét cay ghét đắng. Nếu tôi không phải là sinh viên đồng kiến tạo, tôi nghĩ tôi sẽ nói với giáo viên của mình là tôi ghét lớp học này quá. Nhưng vì tôi là sinh viên đồng kiến tạo, nên tôi phải thay đổi nó theo chiều hướng tốt hơn để mình không ghét nó nữa. Theo tôi, đây chính xác là trách nhiệm của những người Đồng Kiến tạo. Chúng tôi nghiên cứu, thử nghiệm, thay đổi để những khóa sinh viên sau không phải chịu đựng những thứ mà tôi đang chịu đựng. (cả hội trường cười ồ).

Thượng nghị sĩ Stabbenow: Tất cả các bạn đều rất ấn tượng. Các bạn truyền cảm hứng cho chúng tôi để đưa những trải nghiệm tại Fulbright về Mỹ. Tôi muốn hỏi về trải nghiệm của các bạn nữ ở đây, những rào cản nào đang chắn đường các bạn?

Thượng nghị sỹ Sheldon Whitehouse

Lý Minh Tú: Trước khi trả lời câu hỏi, tôi muốn nói một chút về bản thân mình. Hiện tại tôi đang theo đuổi ngành kỹ thuật. Thật lòng mà nói, kỹ thuật và công nghệ có thể là một hành trình khá thách thức cho phụ nữ. Nó ngốn rất nhiều thời gian của chúng tôi, như mọi người cũng biết rồi.

Nhưng đó chỉ là một trong những áp lực mà chúng tôi phải đối mặt. Bản thân tôi xuất thân từ một gia đình rất truyền thống, bố mẹ đều khuyến khích tôi theo học những trường đại học danh tiếng như Fulbright, nhưng họ không khuyến khích tôi học lên cao hơn vì họ tin rằng điều này sẽ làm tôi khó kết hôn, khó ổn định cuộc sống và sinh con.

Ở Việt Nam, những phụ nữ trẻ đang nỗ lực rất nhiều – và kết quả là xã hội cũng đang thay đổi theo. Ví dụ, tại Fulbright, tôi không cảm thấy bất kỳ rào cản nào ngăn cách nam và nữ. Đó là một trong những lý do khiến tôi yêu Fulbright vô cùng. Tôi tin đây chính là tinh thần của Fulbright; đây là thứ mà tôi dự định sẽ mang theo mình khi bước vào con đường sự nghiệp sau này.

Thượng nghị sĩ Portman: Ngày nay, tôi nghĩ có lẽ các bạn đang học hỏi lẫn nhau nhiều hơn. Các bạn từ khắp mọi miền đất nước tụ họp lại với nhau và học hỏi lẫn nhau. Trải nghiệm và sự đa dạng các bạn có ở đây tuyệt vời hơn so với lúc các bạn học trung học. Vậy các bạn có thể kể cho tôi nghe những thứ mình học được từ những người bạn có nền tảng rất khác với mình không?

Thượng nghị sỹ Patrick Leahy

Lê Thục Minh Châu: Tôi học được rất nhiều điều từ bạn bè của mình. Họ “điên” và “quái” – tất cả bọn họ. Tiếp xúc với nhiều cá tính riêng biệt của họ, tôi học được cách tiếp cận vấn đề theo nhiều góc độ khác nhau. Ví dụ như Nghị, cậu theo đuổi sinh học và nghệ thuật cùng một lúc và cậu kết hợp chúng lại để sáng tạo ra môn nghệ thuật của riêng mình.

Tôi nghĩ điều đó thật tuyệt vời. Hay Tú, cô gái “sống chết” với con đường kỹ thuật. Linh là một ví dụ hay ho khác; bạn không bao giờ có thể ngăn cô ấy sáng tạo ra những trang viết mang đậm dấu ấn cá nhân của mình. Cô ấy từng viết một đoạn văn và gửi cho tôi, bảo rằng đây là bài làm của cô. Sau khi đọc xong, tôi thốt lên “ôi trời ơi, nếu như mình không viết được như cô ấy, nhóm của mình sẽ tiêu tùng mất!”.

Và Khánh Minh, cô bạn với lòng ủng hộ nhiệt thành cho cộng đồng LGBT. Mỗi người trong số họ đều khác biệt và tôi rất tự hào khi được ở bên cạnh họ và là một phần của nhóm tuyệt vời này.

GS.TS Nguyễn Nam, giảng viên sáng lập Chương trình Cử nhân

Nguyễn Thanh Minh Tâm: Tôi muốn đặt câu hỏi cho Thượng nghị sĩ Whitehouse. Tôi nghe là cha ông từng làm việc ở Sài Gòn. Tôi thấy ông có sợi dây kết nối cá nhân với Việt Nam. Theo ông, những cơ hội cũng như thách thức mà giới trẻ Việt Nam đang phải đối mặt là gì?

Thượng nghị sĩ Whitehouse: Trước hết, tôi nghĩ rằng một số người trong chúng tôi ở đây có nhiều sợi dây kết nối cá nhân với Việt Nam. Tất cả chúng tôi đại diện cho thượng viện và thượng viện Hoa Kỳ có liên quan nhiều đến những điều xảy ra ở Việt Nam, trong các cuộc đàm phán giữa hai nước vào thời chiến.

Giám đốc Chương trình Cầu nối đại học Pamela Stacey

Khi tôi còn trẻ như tất cả các bạn ở đây, tôi có một khoảng thời gian tuyệt vời. Cha tôi đã ở đây 5 năm và vì vậy tôi đến đây ở với ông. Với tôi, sự kiện này tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa hai cha con. Ở thời điểm đó, có rất nhiều người Mỹ ở đây. Còn hiện tại, nhiều người chúng tôi vẫn giữ mối liên hệ tình cảm đó với nơi này và đất nước này.

Tôi vô cùng ngạc nhiên vì khả năng tạo ra những kết nối sâu sắc với người khác của những người ở đây. Tất cả các bạn đều vô cùng thân thiện với chúng tôi và thực tế là sau một thế hệ, chúng ta có thể làm bạn với nhau – đây là một điều rất đáng chú ý. Đây không chỉ nói riêng về người Mỹ, mà là nói về tất cả chúng ta – với tư cách là con người. Vì vậy, chúng ta hãy cùng nhau chúc mừng điều đó.

Trương Nguyễn Hoài Minh: Thưa Thượng nghị sĩ Baldwin, tôi nghĩ “Tiên phong” là từ khóa mà bà và Fulbright đều chia sẻ. Bà có thể cho biết những thách thức bà phải đối mặt khi trở thành đại diện đầu tiên của một cộng đồng thiểu số?

Thượng nghị sĩ Baldwin: Cảm ơn bạn vì câu hỏi thú vị này. Tôi sẽ chia sẻ nhiều hơn với những kinh nghiệm tôi đã trải qua. Tôi là thành viên của cộng đồng LGBT ở Mỹ và tôi muốn nói rằng lịch sử đang thay đổi rất nhanh. Tôi bắt đầu công việc ở mảng dịch vụ công cộng, rồi thực hiện chiến dịch tranh cử ở cấp địa phương, sau đó là cấp liên bang. Chúng tôi giúp đỡ những người đang đấu tranh để giữ bí mật xu hướng tình dục của họ.

Sinh viên Đặng Thị Hoài Linh trả lời câu hỏi của các Thượng nghị sỹ Mỹ.

Trong những năm qua, tôi chứng kiến những thay đổi đáng kinh ngạc về mặt quan điểm. Với tư cách là phụ nữ, tôi tích cực hoạt động trong lĩnh vực chính trị. Và tôi cũng làm việc cật lực để thành lập nhóm LGBT trong những năm 80. Tôi học được một bài học rằng: đôi khi cơ hội đến nhưng nếu bạn không có sự chuẩn bị kỹ càng, bạn sẽ bỏ lỡ nó.

Tôi sẽ kể cho các bạn một câu chuyện để làm ví dụ. Khi tôi vừa tốt nghiệp đại học, vào năm 1994, lúc đó lần đầu tiên có một phụ nữ chạy đua để tranh cử chức phó tổng thống Hoa Kỳ. Vào thời điểm đó, tôi thậm chí còn chưa bắt đầu đi làm. Tôi thấy hơi ghen tị khi nghe tên bà ấy được xướng trên TV.

Nhưng, trong khoảnh khắc đó tôi cũng cảm thấy mình đang đến gần với giấc mơ của mình hơn bao giờ hết vì tôi thấy bà ấy cũng sắp chạm tay đến ước mơ của mình. Tôi học được nhiều điều từ bà ấy. Tôi học được nhiều điều từ hình ảnh trực quan của một phụ nữ được trao quyền.

Vì vậy, tôi sẽ nói điều này: đừng nghĩ rằng bạn vô dụng, hay không thể làm điều gì có ích, ngay cả khi mẹ bạn nói với bạn như vậy. Hãy tận dụng hết các cơ hội để tạo ra những tác động tích cực cho xã hội, dù bạn đang ở độ tuổi bao nhiêu.

Sinh viên Phan Thục Anh
Sinh viên Nguyễn Cao Nghị trả lời câu hỏi của các Thượng nghị sỹ Mỹ.
Sinh viên Lý Minh Tú
Sinh viên Lê Thục Minh Châu
Chủ tịch Đại học Fulbright Đàm Bích Thủy trao tặng Thượng nghị sỹ Patrick Leahy bức tranh vẽ toàn cảnh sảnh chính của campus Fulbright tại Quận 9, TP.HCM

Việt Lâm – Bích Trâm

Chủ tịch Đại học Fulbright Việt Nam có bài nói chuyện tại TEDxHanoi về câu chuyện xây dựng đại học Fulbright trên tinh thần sáng tạo giáo dục đại học, định nghĩa lại đại học. Trân trọng giới thiệu bạn đọc. Nguồn video: TEDxHanoi

Hãy tưởng tượng nếu bạn được trao một cơ hội tuyệt vời để xây dựng một trường đại học từ đầu ở Việt Nam, lựa chọn nào là tối ưu?

Đó là câu chuyện của Đại học Fulbright Việt Nam, một dự án mất hơn 10 năm để thực hiện. Ý tưởng ban đầu được định hình đó là Đại học Fulbright, với sự hỗ trợ tài chính của Mỹ, sẽ là một trường đại học tư thục độc lập, hoạt động không vì lợi nhuận, lấy cảm hứng từ nền giáo dục khai phóng kiểu Mỹ, nhưng đặt ở Việt Nam và dành cho người Việt Nam.

Tiếp cận khác biệt

Chúng tôi có hai lựa chọn. Lựa chọn đầu tiên là xem xét tất cả các mô hình giáo dục trên thế giới đã thành công trong 100 hay 200 năm qua. Thậm chí ở một số nước, có những mô hình đại học đã tồn tại hơn 400 năm. Chúng tôi có thể triển khai một mô hình tương tự như thế ở Việt Nam bằng cách nhập khẩu sử dụng.

Nhưng, sẽ nhiều thứ thay đổi xảy ra trong vòng 10 năm tới, thậm chí còn thay đổi nhanh hơn những gì chúng ta đã chứng kiến trong suốt 200 năm qua. Vậy, chúng tôi có nên lãng phí một cơ hội quý báu xây dựng một trường đại học mới bằng cách rập khuôn một mô hình cũ?

Chúng tôi không nghĩ như vậy và quyết định dấn thân vào một con đường không ai đi trước. Fulbright tham vọng đổi mới cách tiếp cận với giáo dục đại học và định nghĩa lại đại học để trường đại học có thể thích ứng với những biến động, thay đổi đang diễn ra hiện nay.

Nhưng, để định nghĩa lại trường đại học, Fulbright đứng trước một loạt những hướng đi và lựa chọn khác nhau.

Hướng đi đầu tiên dễ được nhiều người đặt ra: Mời đến Việt Nam một loạt các chuyên gia về giáo dục, những người đã chiêm nghiệm và trải nghiệm nhiều mô hình giáo dục. Họ sẽ ngồi trong một căn phòng và sau khoảng hai, bốn tháng hay sáu tháng hoặc thậm chí một năm làm việc, họ sẽ đề ra một hành trình giáo dục hoàn hảo cho sinh viên Việt Nam.

Một lần nữa, chúng tôi lùi lại và tự hỏi: Đây có phải con đường đúng đắn để đi? Ngày nay, tri ​​thức sẵn có, mênh mông còn cách sinh viên học tập cũng không còn giống cách mà những chuyên gia đã trải qua, thậm chí cả 10 năm trước cũng không còn giống.

Do đó, chúng tôi quyết định tiếp cận theo một hướng khác biệt.

Chúng tôi quyết định tụ họp các giáo sư và sinh viên lại với nhau để cùng tạo ra một năm học gọi là Năm Đồng Kiến tạo. Trong năm học này, các giáo sư và sinh viên cùng làm việc để hoàn thiện hành trình trải nghiệm bốn năm tại trường đại học, bao gồm việc học tập trên giảng đường, học tập qua trải nghiệm thực tế, cuộc sống nội trú, quản lý sinh viên….

Chúng tôi hy vọng rằng bằng cách đồng kiến tạo những trải nghiệm này, các sinh viên sẽ thật sự trở thành người nắm giữ vận mệnh hành trình giáo dục của họ và điều đó cũng sẽ giúp họ chuyển từ lối học truyền thống sang cách học chủ động, thiên về phân tích và giải quyết vấn đề nhiều hơn.  

Chủ tịch Đại học Fulbright Việt Nam Đàm Bích Thuỷ

Hiện tại, lý thuyết thiết kế không hề mới mẻ trong kinh tế. Lý thuyết thiết kế đang được áp dụng tại rất nhiều công ty công nghệ và có lẽ không ai ứng dụng lý thuyết này tốt hơn Apple với sản phẩm là chiếc iPhone. Tôi không phải là người thích chạy theo những mẫu Iphone mới nhất nên tôi không biết đến giờ họ đã có bao nhiêu phiên bản.

Nhưng tôi biết đích xác thời điểm họ ra mắt một phiên bản, họ đưa nó ra thị trường, họ trò chuyện với người dùng và sau đó cải thiện nó. Tại sao chúng ta không thể thực hiện điều tương tự với giáo dục? Tại sao giáo dục cứ phải giậm chân một chỗ, không có gì đổi khác từ năm này qua năm khác cho đến tận bây giờ?

Những giả định

Tôi muốn chia sẻ với các bạn một số câu chuyện đã diễn ra trong năm học đồng kiến tạo và lý do vì sao Fulbright tin rằng đây là cách tốt nhất để xây dựng một nền giáo dục phù hợp với những gì đang xảy ra và có thể xảy đến trong tương lai rất gần.

54 sinh viên và khoảng 16 giảng viên cùng nhau làm việc, kiểm nghiệm rất nhiều giả định đã được chấp nhận như những mặc định về giáo dục trên thế giới cũng như kiểm nghiệm các giả định về giáo dục Việt Nam, về sinh viên Việt Nam.

Giả định đầu tiên mà nhiều người hay tin tưởng đó là: cách để sinh viên học tốt nhất là đặt họ vào một môi trường vô cùng quy củ. Họ đọc sách, họ đến lớp, các giáo sư giảng bài và sau đó về nhà, làm bài tập và sẽ tìm thấy câu trả lời cho các giải pháp đã được lên khuôn từ trước.

Bạn đoán xem điều gì xảy ra khi vào một buổi học lúc 4 giờ chiều, chúng tôi quyết định giao vấn đề cho một nhóm sinh viên liên quan đến lập trình máy tính. Phần lớn 54 sinh viên chưa bao giờ tham dự một lớp khoa học máy tính nào. Giảng viên giới thiệu các đường link mà các em có thể lên mạng xem và đề bài đặt ra là ngày hôm sau, khi đến lớp, chúng tôi sẽ đưa cho các em một số vấn đề mà các em cần phải sử dụng Python (một ngôn ngữ lập trình máy tính bậc cao) để giải quyết.

Bạn có thể tưởng tượng ra phản ứng của các sinh viên: “Thầy cô có bị mất trí không? Thầy cô quá sức vô lý. Tại sao có thể yêu cầu tụi em làm một thứ mà tụi em chưa từng được dạy trong đời?” Nhưng đoán xem, ngày hôm sau, cả 5 nhóm đều tìm ra giải pháp với ngôn ngữ lập trình Python – chương trình để giải quyết câu hỏi về số nguyên tố. Họ tìm ra giải pháp và đi đến câu trả lời theo những cách khác nhau nhưng tất cả đều có câu trả lời chính xác.

Đây là một giả định mà chúng tôi muốn thách thức. Liệu sinh viên sẽ học tốt hơn trong một môi trường có vẻ lộn xộn? Có lẽ họ làm tốt trong một căn phòng lộn xộn hơn là một căn phòng ngăn nắp. Hãy suy ngẫm về chính bản thân mình.

Bài nói chuyện tại TEDxHanoi của Chủ tịch Đại học Fulbright Việt Nam Đàm Bích Thuỷ

Nếu bạn là một đầu bếp giỏi, có lẽ bạn dành rất nhiều thời gian trong bếp. Đôi khi bạn làm thức ăn bị khét, đôi khi thức ăn quá mặn. Nhưng bạn vật lộn với những điều đó và rồi một ngày bạn trở thành đầu bếp bậc thầy. Không có đầu bếp bậc thầy thực sự nào răm rắp nấu theo một cuốn sách nấu ăn. Đây là một ví dụ.

Ví dụ thứ hai mà tôi muốn chia sẻ đó là giả định: kỹ thuật thì khô khan, kỹ thuật thì khó nhằn, học về kỹ thuật phải nằm trong khuôn mẫu. Khi bạn xây một cây cầu, bạn không muốn nó đổ sụp và gần như không thể kết hợp kỹ thuật với bất kỳ ngành học nào khác. Đừng nói với tôi rằng chúng tôi nên dạy kỹ thuật với nhân văn hay với nghệ thuật. Giờ là một nhiệm vụ khác.

Chúng tôi cho hai nhóm sinh viên đến tiếp xúc với những người cao tuổi ở Sài Gòn. Định nghĩa về người cao tuổi của chúng tôi là những người trên 80 tuổi. Chúng tôi muốn các sinh viên nói chuyện với họ, tìm cách để chia sẻ cuộc sống, câu chuyện cá nhân của họ và hiểu tất cả những khó khăn họ đang gặp phải trong thường nhật, từ đó đưa ra ý tưởng về một sản phẩm có thể giúp họ cải thiện cuộc sống hàng ngày.

Khi nói về thế hệ Millennial (những người sinh ra từ khoảng năm 1980 đến những năm đầu thập niên 2000), nhiều người luôn tin rằng họ suốt ngày dán mắt vào iPad, iPhone, thậm chí họ còn không nói chuyện với bố mẹ trong bữa tối. Nhưng giờ họ phải ra ngoài và cố tìm câu trả lời từ một người giống như ông bà của họ. Họ làm điều đó như thế nào? Vâng, đó chính là bài tập!

Lại một lần nữa, sau hai tuần, hai nhóm tự hào giới thiệu các sản phẩm mà họ đã thiết kế đặc biệt cho những người này. Tôi phải nói rằng tôi chưa bao giờ được chứng kiến ​​một sợi dây kết nối đầy mạnh mẽ và tình cảm giữa các sinh viên và những người ở ngoài xã hội như vậy.

Một giả định nữa tiếp tục bị thách thức. Nếu bạn muốn trở thành một kỹ sư giỏi, bạn không chỉ cần trau dồi những kỹ năng về kỹ thuật. Bạn cần nhiều hơn thế. Bạn cần sự thấu cảm. Hiện tại chúng ta đang nói rất nhiều về sự thấu cảm, thấu cảm mới giúp bạn kết nối được với những người sẽ sử dụng sản phẩm của bạn.

Bạn cần có khả năng đặt câu hỏi, kỹ năng giao tiếp để mọi người sẵn sàng tiết lộ tất cả điểm yếu của họ cho bạn. Và nếu không có điều đó, có lẽ sản phẩm bạn làm ra sẽ không bao  giờ được sử dụng và không bao giờ bán được. Như thế, một giả định khác đã bị thách thức.

Chấp nhận thách thức

Ví dụ thứ ba tôi muốn chia sẻ là người ta thường hình dung về sinh viên Việt Nam như những người cực kì thụ động trong học tập. Họ răm rắp nghe lời, răm rắp nhận bài tập và rồi lặng lẽ đi về và làm bất cứ thứ gì mà giáo viên bảo họ. Bạn không hề trông đợi sinh viên Việt Nam sẽ chủ động và hết mình với những trải nghiệm giáo dục của chính bản thân họ.  

Tôi sẽ đưa một ví dụ khác. Chúng tôi quyết định tạo ra một khóa học gọi là Nghệ thuật biện luận. Với hầu hết các trường ở Việt Nam thì đây là một thứ rất mới. Vì thế, chúng tôi đưa cho sinh viên hai sự lựa chọn. Lựa chọn thứ nhất, chúng tôi mượn giáo trình từ nhiều trường đại học ở Hoa Kỳ, nghiên cứu và chạy thử rồi các bạn cho ý kiến phản hồi. Lựa chọn thứ hai: chính các em sẽ cùng với giảng viên xây dựng môn Nghệ thuật Biện luận này hoàn toàn từ một trang giấy trắng.

Tất nhiên cũng giống như tất cả các sinh viên, họ chọn cách dễ hơn. Được rồi, chúng ta hãy mượn giáo trình, chúng ta làm việc với nó và chúng ta có một khóa học ngay lập tức. Nhưng hai ngày sau, các sinh viên đến gặp các giáo sư và nói: Chúng em có một câu hỏi. Biện luận ở phương Tây không giống với biện luận ở Việt Nam. Cách chúng em thuyết phục hay lập luận bằng tiếng Việt ở Việt Nam không giống như cách các thầy cô – những người Mỹ thuyết phục hay lập luận ở phương Tây. Chúng em không tin rằng giáo trình này phù hợp với mình. Chúng ta hãy làm lại một giáo trình mới hoàn toàn.”

Họ quyết định chấp nhận thách thức và tôi phải nói rằng thử thách đó, đôi lúc, chúng tôi nghĩ nó quá lớn và không thể vượt qua được. Và bạn có thể tưởng tượng tất cả những cảm xúc mà các sinh viên đã trải qua.

Ngày hôm nay họ vô cùng hạnh phúc, phấn khởi. Nhưng ngày hôm sau họ lại cảm thấy vô cùng thất vọng. Bởi vì họ không thể đến được nơi mà họ muốn đến. Nhưng sau một tháng, họ cùng nhau thuyết trình, với một số hướng dẫn từ các giảng viên, và một giáo trình hoàn chỉnh cho khóa học Nghệ thuật biện luận ra đời.

Và khi tôi giới thiệu nó với nhiều đồng nghiệp tại các trường đại học hàng đầu ở Mỹ, họ xem xét giáo trình với một sự kinh ngạc. Họ không thể tin rằng chỉ trong vòng một tháng, các sinh viên có thể làm được điều này, (tất nhiên là dưới sự hướng dẫn của giảng viên), và họ có thể thực hiện trọn vẹn nhiệm vụ này để tạo ra một khóa học hoàn chỉnh, phản ánh được sự khác biệt văn hóa giữa Việt Nam và phần còn lại của thế giới.

Dám nghĩ khác, vượt qua ranh giới

Tất cả các ví dụ tôi vừa đưa ra giúp chúng ta nhìn lại và suy nghĩ về việc chúng ta nên làm gì. Chúng tôi tin rằng chúng tôi nên trao cho sinh viên cơ hội để họ làm chủ những trải nghiệm của chính mình, trao cho họ cơ hội để đặt mình vào vị trí của các giáo sư và giáo sư ở trong tâm thế của các sinh viên và quan sát toàn bộ trải nghiệm dưới góc nhìn của nhau. Về cơ bản, điều đó sẽ giúp chúng tôi đưa ra ý tưởng về một trường đại học mới và những trải nghiệm giáo dục mới.

Một giờ học của Năm học Đồng kiến tạo

Và khi bạn nghĩ về điều này, bạn nghĩ về việc cố gắng tạo ra những đổi mới trong giáo dục, nhưng rất nhiều người nói rằng điều đó là không thể bởi giáo dục hay trường đại học được hiểu là nơi để mọi người truy cầu sự thật và kiến thức.

Trong số tất cả các tổ chức trong xã hội, đại học là nơi bảo thủ nhất và đó là lý do khiến bạn không nhận thấy nhiều thay đổi trong cách trường đại học cấu trúc và tiến hành các hoạt động giảng dạy và học tập. Nhưng ở đây chúng tôi có thể làm điều đó.

Tất nhiên chúng tôi biết rằng mình được trao một cơ hội tuyệt vời để đặt những viên gạch đầu tiên cho điều này và ngay từ đầu chúng tôi cũng thừa nhận rằng Việt Nam là một nơi rất đặc biệt. Người dân Việt Nam rất cởi mở với bất kỳ thay đổi nào trong giáo dục, có thể là vì những lý do sai lầm, bởi họ quá thất vọng với những thứ họ được chứng kiến trong hệ thống giáo dục của chúng ta cho đến hiện tại.

Vì vậy, đó là lý do họ hồ hởi chào đón bất cứ điều gì mới, bất cứ điều gì trông có vẻ khác. Nhưng đồng thời, ở một đất nước như Việt Nam, nơi có dân số rất trẻ, mọi người cởi mở với những thay đổi và họ đang khao khát sự thay đổi; nếu chúng tôi có thể làm điều đó trong một tổ chức nổi tiếng trên toàn thế giới về độ bảo thủ của nó như trường đại học, thì hãy tưởng tượng chúng ta có thể làm được gì với nhiều thứ khác trong xã hội, chỉ bằng cách dám nghĩ khác đi một chút, cố gắng từ từ vượt qua các ranh giới và tái định hình lại thế giới – nơi chúng ta có thể sáng tạo và chung sống ở đó.Nguồn video: TEDxHanoi

Sáng tạo và Kiến tạo là một trong 6 môn học nền tảng của Chương trình đào tạo Cử nhân ở Đại học Fulbright Việt Nam, trang bị cho sinh viên sự hiểu biết về tư duy thiết kế và quá trình thiết kế, sáng tạo các tác phẩm/sản phẩm.

Các sinh viên Năm học Đồng kiến tạo đã cùng giảng viên thiết kế, trải nghiệm môn học này trước khi đưa vào chạy chính thức trong năm học tới. Điều thú vị nhất của môn học này đó là học thật phải làm thật. Thay vì trả bài thầy cô bằng một bài thi có điểm số, sinh viên phải làm ra một sản phẩm có thật.

Yêu cầu của thầy cô dành cho các bạn là thiết kế một món đồ chơi giúp các em 8 tuổi vừa chơi vừa học. Thầy cô sẽ không phải là người đánh giá kết quả mà sự trải nghiệm của người sử dụng là đánh giá cuối cùng của môn học.Câu chuyện kể dưới đây của sinh viên Năm học Đồng kiến tạo về những cơn “đau tim” khi học môn học này!

Đã trải qua 2 khóa học đầu tiên ở Fulbright khá êm đềm nên mình cứ chắc mẩm là sẽ vượt qua môn học Sáng tạo và Kiến tạo nhẹ nhàng thôi. Nhưng không, mình đã nhầm, Sáng tạo và Kiến tạo là lớp học ‘‘bão táp’’ nhất và, có lẽ vì thế mà đáng nhớ nhất trong cuộc hành trình khám phá môi trường Giáo dục khai phóng của mình!

Hai tuần đầu của khóa học, mình cứ như đang lạc đến một hành tinh khác! Mình – một đứa ‘‘dốt đặc’’ hình học không gian, phải tự tập tành và đánh vật thiết kế hình ảnh 3D trên máy tính (3D CAD), trong khi tụi cùng lớp chỉ loáng một cái là xong!

Đầu mình quay mòng mòng giữa cuộc tranh luận sôi nổi của cả lớp về tính thẩm mĩ trong nghệ thuật và khoa học. Mình được khai sáng với các phương pháp lên ý tưởng siêu lạ như Shaping the idea, tức là để tìm hướng giải quyết 1 vấn đề hay sáng tạo một sản phẩm, có thể kết hợp 2 ý tưởng: 1 khả thi nhưng nhàm chán, dễ đoán và 1 bất khả thi nhưng độc đáo, mới mẻ để thành 1 ý tưởng vừa thực tế vừa sáng tạo.

Không chỉ vậy, mình còn thật sự đặt chân vào một thế giới mới: Không gian chế tạo của trường đại học Khoa học tự nhiên HCM và công ty Goldeneye Technologies. Ở đó, chúng mình được tận mắt nhìn thấy những chiếc máy in 3D hoạt động thế nào, robot biết tự đứng dậy sau cú ngã và một quả địa cầu điều khiển bằng giọng nói.

Nhưng đặc biệt hơn cả là chúng mình được tiếp xúc với những nhà sáng chế trẻ – những người biến đam mê thành nghề nghiệp và thổi hồn vào máy móc vô tri để chúng giúp ích cho đời.

Hai tuần cuối của khóa học, cả lớp bắt tay vào thực hiện dự án ‘‘bự’’ của lớp: thiết kế một món đồ chơi giúp các em 8 tuổi vừa chơi vừa học. Chúng mình phải nghĩ ra kiến thức muốn truyền tải cho các em và tự lập thành nhóm làm việc theo mô hình Sprint. Khó khăn lớn nhất có lẽ là chúng mình đã quá ‘‘già’’ để hiểu được sở thích và suy nghĩ của các em bé lên 8.

Chị Minh Hà (nhóm Bình đẳng giới) đã rất ngạc nhiên khi các em khoe nhân vật hoạt hình yêu thích của mình là Oggy – một nhân vật khá ‘‘xấu xí’’ và ‘‘xàm xí’’ dưới lăng kính của người lớn. Vì vậy, nhiều nhóm đã phải tiến hành song song 2 công đoạn: thiết kế sản phẩm và khảo sát ‘‘người dùng’’ – những em nhỏ để có thể nắm bắt được tâm lý các em và kịp thời cải tiến sản phẩm của mình.

Sau cuộc gặp gỡ với một cặp sinh đôi 8 tuổi, nhóm Bình đẳng giới đã lập tức thay đổi cách trình bày thông tin từ dạng chữ đơn thuần thành truyện tranh vì nhận ra các bé sẽ hứng thú hơn nếu có thêm những hình minh họa sinh động và ngộ nghĩnh.

Còn Xuân Huynh – nhóm Bảo vệ môi trường thì chia sẻ rằng: ‘‘Các em không nhớ được cách phân loại rác theo định nghĩa rác hữu cơ, vô cơ là gì. Nhưng khi tớ lấy ví dụ gần gũi với đời sống hàng ngày như vỏ chuối là rác hữu cơ thì các em nhớ ngay!’’.

Hai tuần cuối cũng là lúc mình nhận ra rằng những kiến thức mới mẻ và ‘‘căng não’’ được học trong hai tuần đầu đều được áp dụng trong quá trình lên ý tưởng và tạo ra món đồ chơi thật sự.

Nhóm Bình đẳng giới của mình và chị Minh Hà đã áp dụng phương pháp Shaping the idea: kết hợp sự phi thực tế của đánh quái vật vũ trụ và sự ‘‘cuồng’’ Youtube thực tế của trẻ em để đưa ra tình huống cho trò chơi của tụi mình là: Tìm các siêu anh hùng để đánh bại quái vật vũ trụ và giành lại Youtube!

Nhóm Bản đồ tương tác đã dùng công nghệ cắt laze để tạo ra tấm bản đồ chất liệu mica. Nhóm về chủ đề Quản lý tiền ứng dụng thiết kế 3D trên máy tính để in những đồng xu cho trò chơi của mình.

Và nhóm Âm nhạc thì dùng máy cắt gỗ để tạo ra cây đàn gỗ phát ra được những âm thanh chuẩn chẳng kém gì đàn được bán trên thị trường.

Đặc biệt, chúng mình là những sinh viên đầu tiên được trải nghiệm Không gian chế tạo của Fulbright – vốn là một lớp học nhưng được các thầy cô thiết kế và điều chỉnh thành một Không gian chế tạo với đầy đủ mọi bộ dụng cụ trên đời! Căn phòng này đã giúp nhóm Bảo vệ môi trường có không gian và dụng cụ để thử nghiệm gắn mạch điện vào quyển sách nổi của mình.

Lớp Sáng tạo và Kiến tạo đã dạy mình nhiều điều, nhưng điều mình tâm đắc nhất là làm thế nào để hiểu được nhu cầu của người dùng, những bước và giai đoạn trong quá trình lên ý tưởng và tạo ra những sản phẩm có ích trong thực tế.

Mình tin rằng những kiến thức này không chỉ áp dụng cho riêng việc sáng tạo sản phẩm mà còn mọi lĩnh vực trong cuộc sống nữa. Ví dụ, khi bạn muốn cống hiến cho xã hội hay giải quyết một vấn đề xã hội thì bạn phải hiểu rõ nhu cầu của xã hội trước, bởi giải pháp bạn cho là đúng chưa hẳn đã phù hợp đâu!

Phạm Nguyễn Đan Tâm

Sinh viên Năm học Đồng kiến tạo

Viết cho những người Thầy đáng kính của tôi,

Tôi có một đặc ân lớn trong hành trình học tập đó là có sự đồng hành của những Thầy, Cô đáng kính trọng.

Sau khi bị 7 nhà trẻ từ chối đón nhận, tôi đã gặp được cô giáo đầu tiên của mình khi 4 tuổi. Không ai thực sự muốn đón nhận một đứa trẻ ít nói hay bị ốm đau tái nhợt cả.

Chỉ có Cô sẵn sàng chăm sóc tôi, và lần đầu tiên trong đời, tôi nhận được tình yêu thương từ một người khác ngoài gia đình tôi.

Vệt may mắn của tôi còn tiếp diễn, với một giáo viên tiếng Anh, người đã mắng tôi trong ngày đầu tiên đến lớp, nhưng đã dành cho tôi một khóa học dạy kèm miễn phí trong hai tuần.

Suốt 3 năm học một môn học (Hoá học, nếu bạn có ý định hỏi), tôi chẳng biết gì cả, nhưng Thầy giáo khăng khăng cho rằng tôi “thông minh” và luôn ủng hộ tôi theo đuổi đam mê của mình vốn chả liên quan gì đến khoa học, ngay cả sau khi tốt nghiệp.

Những “người cổ vũ” như vậy đã khiến tôi tin rằng tôi phải làm điều gì đó đúng đắn để xứng đáng với lòng tin của họ, để tôi cảm thấy mình là người có năng lực. Được trao quyền. Xứng đáng.

Và sau đó có một trường đại học.

“Ở đây, tại Fulbright (Đại học Fulbright Việt Nam), mỗi ngày là một sự ngạc nhiên khi tôi được chứng kiến các giảng viên phá vỡ những giới hạn của giáo dục. 

Họ đã đóng nhiều vai trò khác nhau: từ cố vấn, đối tác, bạn bè, đồng nghiệp…Bằng cách đó, họ đã định nghĩa lại về “nghề dạy học”.

Ở Fulbright, chúng tôi thường nói về sự linh hoạt. Sự học không bao giờ đóng khung trong một lớp học. Việc học diễn ra mọi lúc, mọi nơi.

Từ khuôn viên trường ở Crescent, cho tới kí túc xá, và ngoài kia, ở thành phố Hồ Chí Minh, cũng như ở khắp Việt Nam và thế giới. Cho dù chúng tôi có đi nơi đâu, những kỹ năng chúng tôi được học ở đây sẽ luôn hữu dụng. 

Suốt hai tháng qua, tôi chẳng mấy khi cập nhật về cuộc sống đại học của mình, bởi tôi quá bận rộn tận hưởng cuộc sống đó. Tôi thuộc về nơi này.

Tôi yêu cả những cuộc cãi vã lúc nửa đêm vì bài tập về nhà, yêu cả những khi đờ đẫn vô hồn khi nghe tên mình được xướng lên cho một cuộc họp (mà thi thoảng tôi bỏ lỡ, hoặc đến muộn). 

Quá trình trưởng thành này sẽ không thể xảy ra nếu không có những giảng viên tận tụy của Fulbright.

Tôi muốn cảm ơn họ vì điều đó. Tôi muốn cảm ơn họ vì những buổi trò chuyện, những bài giảng, vì đã mặc áo dài truyền thống của Việt Nam hay chỉ đơn giản nhẹ nhàng hỏi “Chuyện gì xảy ra với mái tóc highlight màu xanh của em vậy?” (Trong khi mẹ tôi nói rằng, tôi trông như con vẹt và phải nhuộm đen lại ngay lập tức).

Trương Nguyễn Hoài Minh

(Sinh viên Năm học Đồng Kiến tạo)

Lễ Khai giảng mùa Thu 2018 được chúng tôi chờ đợi kể từ khi háo hức bắt đầu hành trình tìm kiếm những sinh viên đầu tiên từ hơn một năm trước. Đi qua nhiều tỉnh, thành, trải dài khắp Việt Nam, Fulbright luôn bắt đầu mỗi chặng tìm kiếm sinh viên với câu hỏi: “Có những viên ngọc thô nào còn ẩn giấu trong mỏ quặng?”.  

“Năm học Đồng kiến tạo xây dựng hệ Cử nhân là viên gạch mới, tiếp nối nền tảng hơn 20 năm Chương trình giảng dạy Kinh tế Fulbright (FETP) xây đắp nên Đại học Fulbright Việt Nam. Và, không chỉ 54 sinh viên của Năm học Đồng kiến tạo có mặt trong Lễ Khai giảng, Fulbright được gieo hạt niềm tin bởi tất cả các em học sinh khắp mọi miền, ở những nơi chúng tôi đã đến và chưa có dịp đi qua.

Sự tin yêu trong sáng của các em giúp cho ý tưởng xây dựng một đại học đẳng cấp, chất lượng quốc tế ở ngay tại Việt Nam có cơ hội trở thành hiện thực”, bà Đàm Bích Thuỷ, Chủ tịch Đại học Fulbright Việt Nam cho biết. 

Bí thư Thành uỷ TP.HCM Nguyễn Thiện Nhân kể:

“…Tôi nhớ cách đây 20 năm, khi những người bạn Mỹ bắt đầu Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright tại Đại học Kinh tế, chúng tôi đã nghĩ đến một trường đại học xuất sắc của Hoa Kỳ tại Việt Nam.

Để đạt được điều đó là cả một chặng đường dài, nên họ bắt đầu với Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright mà không cấp giấy chứng nhận cho các chương trình thạc sĩ, sau đó họ chuyển sang giai đoạn thứ hai là công nhận giấy chứng nhận của chương trình Thạc sĩ.

Và bây giờ, giai đoạn thứ ba: Đại học Fulbright Việt Nam.

Các bạn là người Việt Nam. Các bạn đang học tiếng Anh. Và các bạn có cơ hội này. Các bạn là những sinh viên giỏi nhất.

Vì vậy, tôi hy vọng Đại học này không dành cho người Việt Nam trung bình mà là người Việt Nam xuất sắc nhất.

Hưởng lợi nhiều nhất có thể từ trường Đại học này là quyền và nghĩa vụ của các bạn”.

Video: Bài phát biểu của Bí thư Thành uỷ Nguyễn Thiện Nhân tại Lễ Khai giảng Năm học Đồng kiến tạo 2018-2019:

Đại học Fulbright đã chính thức có 54 sinh viên đầu tiên để khởi động Năm học Đồng Kiến tạo 2018 – 2019 vào mùa Thu tới. Đây là năm học có ý nghĩa quan trọng đặc biệt, khởi động chương trình đào tạo đại học của Trường Fulbright.

Theo Tiến sĩ Ryan Derby-Talbot, Giám đốc Học thuật của Fulbright, sinh viên đóng vai trò cốt yếu trong việc hoàn thiện những trải nghiệm của 4 năm đại học của trường Fulbright, trước khi khoá đại học chính thức bắt đầu từ năm học 2019–2020.

“Năm học Đồng Kiến tạo là một cơ hội đặc biệt dành cho các sinh viên đầu tiên của Fulbright. Họ sẽ tham gia những trải nghiệm không chỉ giới hạn trong hoạt động học tập trên lớp mà còn cả những hoạt động đa dạng của cuộc sống sinh viên, dưới sự hướng dẫn của đội ngũ giảng viên và nhân viên của Fulbright, để cùng nhau kiến tạo một đại học mới đẳng cấp quốc tế ở Việt Nam” Tiến sĩ Ryan Derby-Talbot cho biết.

“Chúng tôi tự hào có được những sinh viên tài năng, sáng tạo, có kỹ năng và tâm huyết giúp xây dựng Đại học Fulbright thành công.”

Quá trình tuyển sinh những sinh viên đầu tiên bắt đầu từ tháng 12 năm ngoái (năm 2017). Ban tuyển sinh của Đại học Fulbright đã trực tiếp đến 34 trường Trung học phổ thông tại 21 tỉnh, thành trên cả nước để quảng bá Năm học Đồng kiến tạo cũng như giới thiệu cách thức tuyển sinh độc đáo của năm học này. Trường cũng tổ chức ba ngày hội tuyển sinh lớn tại 3 thành phố đại diện cho 3 miền: Hà Nội, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh.

Không giống như cách thức tuyển sinh truyền thống dựa trên điểm số kỳ thi và học bạ, Đại học Fulbright chú trọng vào việc tìm kiếm những học sinh có các phẩm chất cá nhân như tinh thần khát khao học hỏi, ưa thử thách, bản lĩnh, kiên trì, chăm chỉ và hướng tới cộng đồng. Các ứng viên nộp hồ sơ xét tuyển trực tuyến, bao gồm các bài luận, một tác phẩm do bản thân sáng tác và một video thuyết trình về một chủ đề mở.

Từ đây, Fulbright tuyển chọn những học sinh có hồ sơ nổi bật để tham gia vòng phỏng vấn nhóm dưới sự quan sát trực tiếp của các giảng viên Fulbright. Vòng phỏng vấn nhóm đã được tiến hành tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, với các ứng viên tham dự theo vùng địa lý Bắc/Trung – Nam.

 “Quá trình tuyển sinh là một hành trình trải nghiệm tuyệt vời. Chúng tôi đã gặp gỡ hàng nghìn sinh viên, đọc hồ sơ của hàng trăm học sinh với những câu chuyện tuyệt vời của họ. Khép lại tuyển sinh, chúng tôi vẫn nhớ đến các em qua những câu chuyện kể về những thành quả học tập, những điều các em tự hào, những ước mơ mà các em khao khát và nhận diện nó, thậm chí cả những nỗi sợ hãi mà các em phải đối mặt và bước qua nó”, Lê Nguyễn Thiên Hương, chuyên viên Tuyển sinh của Đại học Fulbright cho hay.

“Đó là một quá trình tuyển sinh vô cùng cạnh tranh. Fulbright đã nhận được rất nhiều hồ sơ ứng tuyển vượt trội. Chúng tôi thường chia sẻ với nhau rằng, giá như Fulbright có thể nhận nhiều hơn 54 sinh viên! Nhưng tôi có một niềm tin và lạc quan, với những gì các em thể hiện với Fulbright, sau này, ở bất cứ nơi đâu, các em chắc chắn sẽ thành công.”

54 tân sinh viên đầu tiên của Đại học Fulbright tuyển sinh đến từ 18 tỉnh và thành; trong đó 20% đến từ miền Bắc, 25% từ miền Trung, và 55% từ miền Nam. Sinh viên nữ chiếm 68% và nam chiếm 32%.

Đặc biệt, có 64% trong tổng số sinh viên được nhận các hình thức hỗ trợ tài chính của Trường. Hỗ trợ tài chính của Đại học Fulbright là hình thức hỗ trợ tài chính dựa trên hoàn cảnh kinh tế gia đình, không dựa vào học lực. Các em sinh viên đủ điều kiện nhập học nhưng gia đình không có khả năng chi trả đầy đủ tài chính cho toàn bộ 4 năm học, đã nhận được cam kết của trường với các mức độ hỗ trợ khác nhau, tùy theo hoàn cảnh gia đình.

“Nhiều gia đình rất ngạc nhiên và cảm động khi chúng tôi giới thiệu chương trình hỗ trợ tài chính,” Vincent Pham, Trợ lý Giám đốc Tuyển sinh và Hỗ trợ Tài chính của Đại học Fulbright cho biết. “Không có ‘những yêu cầu kèm theo’ như điểm số GPA hoặc IELTS đạt chuẩn; không có quy định trả lại khoản viện trợ cho trường đại học…

Fulbright cam kết hỗ trợ với niềm tin và hy vọng, những sinh viên nhận hỗ trợ tài chính sẽ luôn ghi nhớ sự đóng góp của các nhà hảo tâm cho Trường để các bạn có có được cơ hội học tập. Và sau này khi thành công trong cuộc sống, các bạn sẽ tiếp tục chia sẻ nguồn lực cho người khác như những gì họ từng nhận được ở Fulbright.

Trong nhóm sinh viên sắp nhập học Fulbright, có bạn đã chế tạo máy phục hồi chức năng cho những người bị đột quỵ, có sinh viên đang đấu tranh cho quyền LGBT ở Việt Nam, có sinh viên đang thực hiện các hoạt động bảo tồn văn hóa H’Mông. Một sinh viên đã biến bài thơ “Vội vàng” của Xuân Diệu thành một bài nhạc rap, một sinh viên đã sử dụng bồ công anh để chữa trị cho bệnh nhân bị nấm lang ben.

“Trong 54 sinh viên, có nhiều em nhận học bổng từ nhiều trường đại học trong nước và nước ngoài. Nhưng họ đã chọn trở thành nhà Đồng Kiến tạo của Đại học Fulbright”, cô Lê Nguyễn Thiên Hương nói. “Tôi vô cùng háo hức đón chào họ vào Đại học Fulbright trong thời gian sắp tới.”

Năm học Đồng Kiến tạo sẽ bắt đầu vào tháng 9 năm nay. Một số sinh viên sẽ tham gia Chương trình Cầu nối Đại học (College Bridge) của Fulbright trong mùa hè này. Đây là chương trình giúp sinh viên nâng cao tiếng Anh và bồi đắp những kỹ năng cần thiết trong trường đại học trước khi chính thức bước vào Năm học Đồng Kiến tạo.