Đại học Fulbright Việt Nam hân hạnh được trở thành đối tác quốc gia của cuộc thi Thử thách Sáng tạo Xã hội Octava tổ chức bởi Quỹ Octava (Singapore) và MIT Solve – dự án thúc đẩy khởi nghiệp công nghệ của Học viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ). Cuộc thi tìm kiếm những giải pháp công nghệ giáo dục (edtech) dễ tiếp cận với chi phí thấp để cải thiện kết quả học tập cho học sinh từ lớp 1-12 ở Đông Nam Á.

Thử thách Sáng tạo xã hội Octava sẽ lựa chọn và tài trợ cho những giải pháp khai thác công nghệ để giải quyết vấn đề bình đẳng giáo dục ở một số nước khu vực Đông Nam Á mà Octava hướng đến: Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam.

Tổng giải thưởng 500.000 USD sẽ được trao cho tối đa 8 giải pháp được chọn. Mỗi giải pháp giành chiến thắng được nhận tối thiểu là 50,000 USD. Ngoài tài trợ, người chiến thắng sẽ được tham gia vào chương trình đào tạo nâng cao năng lực kéo dài 10 tháng do MIT Solve và Quỹ Octava tổ chức.

Điều kiện cho các giải pháp được nộp là phải ở trong giai đoạn thử nghiệm (Pilot) và đang được triển khai ở ít nhất một trong 5 nước Đông Nam Á kể trên. Hạn cuối nộp giải pháp: 15/10/2021.

Tìm hiểu thêm về Thử thách Sáng tạo Xã hội Octava tại đây.

Doanh nhân Sonny Vũ, người sáng lập Misfit Wearables – startup công nghệ nổi tiếng sau này được định giá bán lại với giá 260 triệu USD, là một người tâm huyết với giáo dục. Tại Hội thảo Công nghệ Giáo dục Việt Nam 2021 tại Đại học Fulbright Việt Nam, ông nhận lời là Diễn giả chính, có bài diễn thuyết với nhiều trăn trở về việc định hình lại giáo dục. Xin giới thiệu nội dung chính bài phát biểu của doanh nhân Sonny Vũ tại Hội thảo Công nghệ Giáo dục Việt Nam 2021

Chủ đề đầu tiên mà tôi muốn chia sẻ ngày hôm nay: Đâu là đức tính quý giá nhất của đội ngũ nhân lực? Đây quả thực là một câu hỏi khó. Từ năng lực cho đến kinh nghiệm, rất nhiều yếu tố khác nhau. Chúng ta vẫn thường nói rằng sự thông minh không quan trọng bằng kỹ năng, và kinh nghiệm thì chưa chắc đã quan trọng bằng trí khôn hay sự phù hợp về văn hóa. Đây cũng là chủ đề thường xuyên được nhắc đến tại những sự kiện về khởi nghiệp hay về đại học. Hôm nay, tôi xin được chia sẻ một số yếu tố mà chúng tôi cho rằng vô cùng quan trọng.

Tinh thần phụng sự 

Thứ nhất, những nhân lực ưu tú luôn đặt người khác lên trên bản thân. Họ nhận thức sâu sắc rằng mình không phải là trung tâm của mọi thứ, mà mục đích chung mới là mấu chốt. Động lực của họ xuất phát từ bên trong, chứ không bị chi phối bởi những yếu tố bên ngoài. Nếu một người lúc nào cũng chỉ nghĩ đến việc làm sao để được thăng chức, tặng thưởng, tăng lương, thì tôi nghĩ họ không thực sự toàn tâm toàn ý với công việc, hay quan tâm đến lợi ích của tổ chức và đồng nghiệp. Tôi không muốn nói quá sâu về vấn đề này, vì nó có thể sẽ trở thành sự rao giảng về đạo đức. Nhưng quả thực, đức tính này sẽ ảnh hưởng lớn đến khả năng làm việc nhóm, lãnh đạo, phát triển đội ngũ, thiết lập sự tin tưởng, hay việc một người có nên được giao cho những trọng trách hay không.

Đức tính thứ hai, đó là tinh thần sẵn sàng phụng sự. Người ta thường nói, một trong những điều tuyệt vời nhất khi làm việc trong môi trường khởi nghiệp hay một công ty công nghệ, đó là cơ hội thử sức với những điều vượt ra khỏi chuyên môn của mình. Trong nhiều trường hợp, bạn sẽ phải làm những việc bạn chưa làm bao giờ, hay thậm chí chưa từng có kiến thức hay kinh nghiệm liên quan. Bạn phải bứt phá khỏi vùng an toàn của mình để vừa làm việc, vừa nhanh chóng học hỏi và trau dồi bản thân. Một người thầy của tôi từng nói rằng, con người ta bị giới hạn bởi mức độ nỗ lực, chứ không phải bởi năng lực của họ. Một người bạn, người thầy khác của tôi, Tiến sĩ Ian Hunter tại trường MIT, một trong những nhà phát minh vĩ đại nhất thời nay từng nói với tôi rằng, ông ấy có thể sáng chế nhiều thứ như vậy mà trước đây chưa có ai tạo ra là bởi người khác luôn nghĩ những thứ đó là điều không tưởng, nên họ thậm chí còn không thử. Chính vì vậy, hãy vượt qua giới hạn của bản thân, và theo đuổi đam mê của mình.

Trong thực tế làm việc nhóm, bạn sẽ thường phải làm những công việc không phải chuyên môn của mình, nhưng đó lại là những công việc cực kỳ quan trọng. Nhiều khi, những việc có thể là quá dễ so với bạn, hay những việc mà người khác không kỳ vọng từ bạn, lại là những việc cần thiết nhất: tắt đèn sau khi rời khỏi phòng, dọn dẹp sự bừa bãi mà người khác để lại – cả nghĩa đen và nghĩa bóng, hay đơn giản là ghi chú trong một buổi họp để tất cả mọi người cùng có thể xem lại. Những công việc vô hình, thầm lặng đó, ai cũng nghĩ là sẽ có người khác làm hộ cho mình. Những việc này không nằm trong phạm trù trách nhiệm của bạn, và cũng không phải mục tiêu được đề ra, hay tiêu chí đánh giá năng suất làm việc. Đó là những công việc thường bị lãng quên, và thậm chí kể cả với sự kiện ngày hôm nay, đội ngũ hậu cần chắc chắn đã phải làm việc rất vất vả. Từ hệ thống âm thanh ánh sáng, dựng sân khấu, treo banner… những việc này đều cần nhiều thời gian và công sức nhưng có lẽ, những người làm chương trình sẽ chẳng bao giờ được tuyên dương hay khen thưởng. Tuy nhiên, cá nhân tôi thực sự tin rằng, chúng ta phát triển không chỉ bởi những sáng kiến đột phá của cá nhân, mà còn bởi vô số những công việc tập thể được thực hiện đều đặn “phía sau cánh gà”, những công việc sẽ không bao giờ được ghi nhận. Một người nổi tiếng khác cũng từng nói, “những người hiền hậu sẽ kế thừa thế giới, những điều nhỏ nhặt nhất lại là những điều vĩ đại nhất”. Quả thực, đây là đức tính không chỉ trong công việc, mà còn trong cuộc sống.

Kiên định và Cởi mở

Điều cuối cùng mà tôi muốn đề cập, đó là những người đáng trân quý nhất không bao giờ cảm thấy tự hài lòng. Tôi không nói đến chế độ lương bổng, mà là sự hài lòng về thành tựu mình đã đạt được. Họ không bao giờ thỏa mãn với những gì đội ngũ của mình có thể làm, nhưng hơn cả, họ không thỏa mãn với tiềm năng của bản thân. Không phải những tham vọng viển vông hay ích kỷ, mà ở đây là cách nhìn nhận những thành công mình đã đạt được để thúc đẩy bản thân tiếp tục phát triển.

Sự tự mãn có lẽ là một trong những cản trở lớn nhất đối với phát triển. Bill Gates từng có câu nói nổi tiếng, “thành công là một người thầy tồi tệ”. Thành công khiến cho những người thông minh tin rằng, họ sẽ không bao giờ thất bại. Người ta có thể có có đủ các nguồn lực, khả năng tài chính và địa vị, nhưng tri thức thì không bao giờ là đủ, đặc biệt là trong kỷ nguyên công nghệ thông tin ngày nay. Sự tự mãn dập tắt khao khát học hỏi, khiến ta không còn muốn kết nối hay hợp tác với người khác. Sự tự mãn khiến tầm nhìn của ta dần thu hẹp và làm ta đánh mất động lực lao động. Nó khiến ta tự hài lòng với những gì mình đã cống hiến, như thể ta sẵn sàng nghỉ hưu ngay lập tức.

Cách đây không lâu, tôi và Christy cùng trò chuyện trong bữa sáng, Cô ấy nhận ra rằng điều khó khăn nhất trong cuộc sống không phải là trở nên mạnh mẽ. Chúng ta đã phải nghe quá nhiều về việc ta cần phải mạnh mẽ hơn, đấu tranh vì những điều mà ta tin tưởng. Trong nhiều trường hợp, kiên định là cần thiết. Mọi người thường nghĩ kiên định là một việc không đơn giản, nhưng thực ra, cởi mở còn khó khăn hơn nhiều. Bạn sẽ phải nhìn nhận mỗi vấn đề từ nhiều quan điểm khác nhau. Đây cũng là một phần lý do tại sao hệ thống giáo dục Yeshiva lại hiệu quả như vậy. Biết bao bộ óc vĩ đại của những học giả Talmud đã được tôi luyện từ đây. Họ được rèn luyện từ khi còn trẻ để mổ xẻ vấn đề và liên lục tái phân tích nó từ nhiều góc độ.

Vậy sự tự mãn từ đâu mà có? Phải chăng là bởi sự khan hiếm các nguồn tri thức? Không thể nào, bởi ngày nay, mỗi chúng ta ai cũng có thể truy cập nguồn kiến thức vô hạn. Kể cả nếu bạn không đủ tài chính để đi học đại học, có rất nhiều khóa học tuyệt vời trên mạng. Thậm chí, bạn có thể học toàn bộ chương trình cử nhân của MIT online, hoàn toàn miễn phí. Năm 2021, công nghệ đã phát triển thật tuyệt vời. Theo tôi, một lý do hiển nhiên là sự thiếu mục đích sống. Nhưng bên cạnh đó còn là sự thiếu đi những hình mẫu lý tưởng, những người hùng truyền cảm hứng.

Thực tế là, chúng ta không thiếu những người như vậy. Ngay tại đây hôm nay, chúng ta có những cá nhân xuất chúng, những người đã tài trợ cho sự kiện này, những người đã sáng lập nên các công ty và tổ chức phi thường. Vậy nên, có lẽ điều mà chúng ta thực sự cần là cơ hội gặp gỡ và kết nối với những người như vậy và lấy họ làm tấm gương để phấn đấu.

Cuối cùng, đâu là lời giải cho vấn đề này? Làm thế nào chúng ta có thể định hình lại giáo dục? Đừng hỏi tôi, bởi bản thân tôi vẫn còn đang học hỏi không ngừng. Nhưng tôi cho rằng, chúng ta cần phải làm những tấm gương về việc đặt người khác lên trên bản thân và hết mình phụng sự, và không bao giờ được tự mãn. Đó là điều mà ta cần truyền tải đến những thế hệ tiếp theo. Cá nhân tôi còn một số ý tưởng nữa mà tôi mong sẽ được chia sẻ vào một dịp khác. Còn bây giờ, tôi xin nhường lời cho những nhà giáo đang có mặt ở đây hôm nay. Tôi tin rằng, đầu tiên, chúng ta phải cho thế hệ trẻ một mục đích học tập chính đáng, một quan điểm và cơ hội tiếp cận tri thức để các bạn hiểu rằng, học tập không bao giờ là đủ. Và cuối cùng, cho họ những công cụ và phương pháp học tập hiệu quả.

Nguyễn Anh Thư chuyển ngữ

Theo thống kê của KPMG, học tập với công nghệ số là thị trường phát triển nhanh nhất trong ngành giáo dục toàn cầu, với mức tăng trưởng khổng lồ 900% kể từ năm 2000 đến nay. Dù vậy, chúng ta mới chỉ đang chạm tới bề nổi của công nghệ giáo dục, chủ yếu dừng ở các bài giảng trực tuyến, bài tập được số hóa và các công cụ học tập từ xa.

Tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu, nhà sáng lập Tổ chức Giáo dục IEG thẳng thắn xới vấn đề tại hội thảo Công nghệ Giáo dục Việt Nam 2021 do Trung tâm Khởi nghiệp và Sáng tạo Fulbright (CEI) thuộc Đại học Fulbright Việt Nam phối hợp cùng EdTech Asia và InnoLab Asia đồng tổ chức.

Đại dịch Covid trong năm qua đã mang đến vô vàn khó khăn, thử thách cho toàn cầu nhưng lại là cú hích lớn bất ngờ. Nằm trong những ngành chịu ảnh hưởng sâu sắc nhất bởi những biến động vì đại dịch nhưng giáo dục với những trải nghiệm công nghệ đã mang đến những kết quả ứng phó đầy kinh ngạc. Dẫn số liệu tham khảo có sức nặng từ một báo cáo của Bain & Company, Google và Temasek, Tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu cho biết chỉ riêng trong năm 2020, sáu quốc gia Đông Nam Á là Singapore, Malaysia, Indonesia, Philippines, Việt Nam và Thái Lan đã có thêm 40 triệu người dùng internet. Như vậy, gần 70% dân số tại những quốc gia này đã hòa mạng trực tuyến, nâng tổng quy mô nền kinh tế internet trong khu vực lên 100 tỷ USD. Trong đó, các nền tảng học tập online tăng trưởng bùng nổ, tiêu biểu như Coursera với hơn 20 triệu người học mới. Sau những ứng phó ban đầu lúng túng do giãn cách phòng chống Covid, các trường học trên khắp thế giới đã nhanh chóng thích nghi và ứng biến, đưa lớp học lên không gian mạng nhằm đảm bảo an toàn cho học sinh-sinh viên, đồng thời giảm thiểu tối đa những gián đoạn trong học tập.

Nhưng, theo Tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu, đó mới chỉ bề nổi của công nghệ giáo dục khi chủ yếu dừng ở các bài giảng trực tuyến, bài tập được số hóa và các công cụ học tập từ xa. Trong khi đó, hệ sinh thái công nghệ giáo dục vô cùng đa dạng và phong phú, bao gồm những công cụ hỗ trợ học tập bằng trí tuệ nhân tạo, hệ thống quản lý học tập, hay những ứng dụng đánh giá, chấm điểm sử dụng trí tuệ nhân tạo; cùng với đó là các loại học liệu trực tuyến, học liệu đa phương tiện, hay học liệu tương tác, v.v”. Nên dù so sánh với một năm trước thời điểm Covid, giảng dạy với công nghệ đã trở nên phổ biến và được áp dụng thường xuyên hơn, thì bài toán về việc nâng cao chất lượng dạy và học, cũng như cải thiện tính linh hoạt của công nghệ giáo dục vẫn chưa có lời giải.

Ở Việt Nam, hầu hết các cơ sở giáo dục, đào tạo hiện chỉ coi giảng dạy trực tuyến như một biện pháp ứng phó tạm thời đối với dịch bệnh. Các lớp học online chưa thực sự hiệu quả, vì cả những lý do khách quan như hạn chế về kỹ thuật, trang thiết bị, và những yếu tố chủ quan như tâm thế của giáo viên và học sinh. Trên thực tế, công nghệ số trong giáo dục không phải một ngành mới, với lịch sử hơn 40 năm phát triển và còn nhiều dư địa, chưa được khai thác đúng mức.

Trước những thách thức và cơ hội mà công nghệ số mang lại, hơn bao giờ hết, các tổ chức giáo dục toàn cầu cần thúc đẩy trao đổi và hợp tác. Tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu chia sẻ, các tổ chức giáo dục toàn cầu đang khám phá khả năng phát triển theo xu hướng phân tách và mở rộng. Thay vì học 4-5 năm tại một trường đại học nhất định, sinh viên sẽ có cơ hội tham gia các khóa học tại nhiều trường đại học khác nhau. Từ Harvard cho đến Stanford, từ những môn học trực tuyến cho đến ngoại tuyến, hay thậm chí những môn học chuyên ngành được giảng dạy bởi chuyên gia từ những công ty hàng đầu như Google hay Microsoft, sinh viên được tự do lựa chọn sao cho phù hợp nhất với nhu cầu học tập và trau dồi của bản thân.

“Đây có thể là hướng đi đầy hứa hẹn của giáo dục trong tương lai, theo Tiến sĩ Nguyễn Chí Hiếu.

Trong nỗ lực thu hẹp khoảng cách giữa giáo dục đại học trong nước và giáo dục thế giới, Đại học Fulbright Việt Nam vừa qua đã tích cực xúc tiến những chương trình liên kết trên mọi lĩnh vực. Năm 2020, Đại học Fulbright đã ký hai biên bản ghi nhớ hợp tác với Đại học Princeton và Đại học Dartmouth, hai trường đại học hàng đầu Hoa Kỳ nhằm tổ chức những khóa học trực tuyến liên kết, cho phép sinh viên hai nước giao lưu và học hỏi lẫn nhau. Phòng Thực nghiệm Lịch sử Princeton và Khóa học Liên kết tại Dartmouth là hai dự án đầu tiên trong số những dự định hợp tác của Đại học Fulbright, hướng đến tận dụng những thế mạnh của nhau để đổi mới việc giảng dạy, học tập và nghiên cứu hướng đến đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cao nhất.

Cầu nối truyền cảm hứng

Ông Thanh Bùi – nhà sáng lập Tổ chức Giáo dục Embassy Education cho rằng cần định hình lại bức tranh toàn cảnh của giáo dục thế kỷ 21. Các ngành công nghiệp đang biến đổi vô cùng nhanh chóng, khiến cho các định chế giáo dục chật vật xoay xở để đáp ứng những yêu cầu của thị trường lao động mới.

Trước đây, chúng ta thường đặt ra những mục tiêu học tập thật đơn thuần. Bạn phải nói tiếng Anh lưu loát, nói tiếng Việt trôi chảy, tính toán giỏi…  Nhưng ngày nay, với những phép tính phức tạp như ‘căn của 2555,22 là bao nhiêu’ thì chỉ trong tích tắc, ứng dụng trợ lý ảo Siri có thể cho bạn đáp án chính xác tuyệt đối. Vậy tương lai của ngành giáo dục rồi sẽ ra sao,” ông Thanh Bùi trăn trở.

Theo nhà giáo dục, khi mọi thứ phát triển theo xu hướng hiện đại hóa, tự động hóa và dần phụ thuộc nhiều hơn vào trí tuệ nhân tạo, yếu tố cốt lõi mà giáo dục không thể đánh mất chính là sự tương tác giữa người với người. Cùng chia sẻ quan điểm này, ông Charles Lee, nhà sáng lập trường CoderSchool cho rằng trong công cuộc số hóa giáo dục, công nghệ phải đóng vai trò là cầu nối giữa thầy và trò, giúp thu hẹp khoảng cách về địa lý và tạo điều kiện cho các bạn trẻ tiếp xúc gần gũi hơn với những người thầy truyền cảm hứng, những hình mẫu thúc đẩy họ nỗ lực hoàn thiện bản thân.

Khi theo học ở những ngôi trường hàng đầu thế giới, lợi thế của bạn là được gặp gỡ và học hỏi từ những người thầy lỗi lạc. Nhưng đôi khi, một cuốn sách, một bài giảng hay cũng có thể mang đến cho chúng ta nguồn cảm hứng tuyệt vời. Người thầy mà ta kính trọng, ngưỡng mộ nhất có thể là người mà ta chưa từng trực tiếp gặp mặt. Có rất nhiều cách khác nhau mà công nghệ có thể đưa người học đến gần hơn với những ‘người hùng’ của họ, tạo nên mạng lưới hỗ trợ về tinh thần và tiếp thêm những nguồn động lực to lớn.

Tại Đại học Fulbright, sinh viên thường xuyên có cơ hội gặp gỡ, trao đổi với các học giả hàng đầu thế giới thông qua những hoạt động thỉnh giảng và các buổi hội thảo trực tuyến cũng như ngoại tuyến. Kể cả khi nhiều nơi trên thế giới phải giãn cách xã hội vì COVID và giao thông bị đình trệ, những cuộc thảo luận vẫn diễn ra sôi nổi và cởi mở, từ công nghệ, khởi nghiệp, lãnh đạo, cho đến quan hệ quốc tế và văn hóa nghệ thuật. Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra là phải chăng những cuộc gặp gỡ trực tuyến như vậy chỉ là phương án thay thế, và nếu như không có dịch bệnh thì công nghệ trực tuyến ảo sẽ trở nên thừa thãi.

Ông Thanh Bùi dự đoán, công nghệ sẽ phát triển theo hướng chân thực hóa trải nghiệm của người dùng. Trong tương lai không xa, công nghệ thực tế ảo hay thực tế tăng cường sẽ cho phép người học tham gia những lớp học trực tuyến theo thời gian thực và đắm mình vào một không gian ảo kích thích mọi giác quan. Khi đó, dù cách xa nửa vòng trái đất, thầy và trò vẫn có thể tương tác một cách trọn vẹn.

Anh Thư