07 Tháng tư, 2022

Bài phát biểu của Tiến sĩ Nguyễn Nam – Giám đốc Trung tâm và Giảng viên Khoa Nghiên cứu Việt Nam

07 Tháng tư, 2022

Thưa các vị khách quý, lãnh đạo nhà trường, các chuyên viên, giảng viên và cán bộ của Đại học Fulbright Việt Nam.

Tiếp theo những ý kiến của Chủ tịch Đại học Fulbright Việt Nam – cô Đàm Bích Thuỷ, và Hiệu trưởng nhà trường – cô Nora Taylor về vai trò, nhiệm vụ của Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam, sau đây là viễn cảnh phát triển của Trung tâm cho đến năm 2025.

Nay đã là một bộ phận cấu thành của nhà trường, Trung tâm sẽ tham gia tích cực vào việc đào tạo con người phát triển toàn diện với tri thức khoa học tiên tiến và nhận thức sâu sắc về căn tính văn hoá của mình, có ý thức công dân trong phạm vi quốc gia – dân tộc và toàn cầu.  Bên cạnh việc kiện toàn tổ chức và nhân sự sẽ được tiến hành trong năm 2022, Trung tâm xây dựng kế hoạch phát triển và các đề án khoa học dựa trên định hướng tiếp cận liên ngành, đối thoại – hợp tác, và phổ cập xã hội hoá.  Theo hướng đó, Trung tâm hướng đến các mục tiêu như sau,

  1. Thúc đẩy và tạo điều kiện thuận lợi cho nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn liên quan đến Việt Nam:
  • Bên cạnh việc hỗ trợ cho các nghiên cứu của sinh viên, giảng viên Fulbright và các cộng sự, Trung tâm sẽ giúp kết nối các học giả trong và ngoài nước với nhau. Trung tâm sẽ tổ chức đều đặn các hội nghị khoa học và lớp tập huấn tại trường, cũng như sẵn sàng đóng vai trò đồng chủ trì các sự kiện khoa học ở Việt Nam và ở nước ngoài.
  • Muốn xây dựng một nền học thuật quốc tế phải lưu ý đến việc công bố kết quả nghiên cứu. Trung tâm sẽ cố gắng tạo dựng một diễn đàn mới để các học giả chuyên về Việt Nam trong nước tham gia đối thoại khoa học quốc tế với các đồng nghiệp thế giới.  Diễn đàn này có thể được hiện thực hoá qua hình thức tạp chí thẩm định đồng cấp (peer review) được giới học thuật quốc tế công nhận, mang tên Fulbright Journal of Vietnam Studies xuất bản song ngữ Anh-Việt.  Bên cạnh đó, Trung tâm sẽ cố gắng hợp tác xuất bản các nghiên cứu chuyên đề và báo cáo nghiên cứu.
  • Với định hướng phát triển liên ngành nhân văn số hoá (Digital humanities) trong Nghiên cứu Việt Nam ở Fulbright, Trung tâm sẽ khuyến khích các nghiên cứu theo hướng này của sinh viên bằng giải thưởng hàng năm cho các công trình xuất sắc. Trung tâm sẽ phối hợp công bố những kết quả nghiên cứu được trình bày qua các phương tiện số hoá đa dạng, bao gồm những hình thức phim tiểu luận (essay film), hay phim tài liệu (documentary).
  1. Bảo trợ khoa học cho học giả nước ngoài đến nghiên cứu ở Việt Nam:
  • Trung tâm có thể bảo trợ, hướng dẫn khoa học cho các học giả nước ngoài đến nghiên cứu ở Việt Nam, cũng như giới thiệu họ đến các Trung tâm Lưu trữ, trường đại học, trung tâm nghiên cứu, và các nhà khoa học trong lĩnh vực họ quan tâm.
  • Công tác bảo trợ khoa học này sẽ giúp Fulbright mở rộng mạng lưới quan hệ với các nhà khoa học quốc tế, đặc biệt là các nghiên cứu sinh và các học giả trẻ lần đầu đến nghiên cứu ở Việt Nam. Đây chính là nguồn lực phong phú, tiềm năng có thể cung cấp cho Fulbright những giảng viên thỉnh giảng và cũng là những đại sứ thiện chí của nhà trường.
  1. Xây dựng và phát triển tài nguyên khoa học phục vụ việc học tập và nghiên cứu Việt Nam:
  • Cơ sở tư liệu phong phú là nền tảng để phát triển học tập và nghiên cứu. Trung tâm sẽ xây dựng Phòng đọc Nghiên cứu Việt Nam như một phần của hệ thống thư viện Fulbright.  Phòng đọc tập trung sưu tầm những tài liệu quý hiếm của Việt Nam và về Việt Nam, đặc biệt hoan nghênh và vinh danh những hiến tặng tư liệu của cá nhân hay tập thể cho Phòng đọc.  Đến nay, Fulbright đã nhận được sự đồng ý hiến tặng tư liệu từ các học giả Nghiên cứu Việt Nam hàng đầu thế giới, như Gs. David Marr (Đại học Quốc gia Úc), Gs. Huệ-Tâm Hồ Tai (Đại học Harvard), và từ trường Đại học Cornell (Hoa Kỳ).
  • Ngoài những ấn phẩm, Phòng đọc còn lưu trữ các phim tiểu luận của sinh viên ngành Nghiên cứu Việt Nam dưới hình thức số hoá.
  1. Phát triển các chương trình phổ cập và trao đổi nhằm tạo cơ hội được học tập ở Fulbright cũng như ở những cơ sở đối tác trong và ngoài nước:
  • Đến nay, chuỗi sự kiện “Thế giới bên ngoài trang sách” được tổ chức phối hợp trực tiếp và trực tuyến do các giảng viên Nghiên cứu Việt Nam khởi động với sự hỗ trợ đặc biệt hiệu quả của Phòng Truyền thông, đã từng bước trở thành điểm hẹn tri thức thường kỳ của cộng đồng Fulbright cũng như công chúng trong và ngoài nước. Chuỗi sự kiện này là dịp để các học giả, tác giả, đạo diễn, nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế giới thiệu các công trình học thuật, tác phẩm văn chương – nghệ thuật – điện ảnh về Việt Nam mới nhất của mình và đối thoại trực tiếp với người xem.  Chính vì thế, nó đã thực sự mang thế giới về Việt Nam và đưa Việt Nam ra với thế giới.
  • Tiếp theo đó, Trung tâm sẽ tổ chức khoá học mùa hè 8 tuần mang tên “Văn hoá tỉnh thức Việt Nam” (Vietnamese Culture Mindfulness) không chỉ dành cho sinh viên Fulbright mà còn cả cho sinh viên các trường đại học khác, sinh viên gốc Việt ở nước ngoài, cũng như sinh viên quốc tế cùng theo học. Đây là cơ hội để các bạn sinh viên từ nhiều không gian văn hoá khác nhau cùng tụ hội để tìm hiểu lịch sử, văn hoá, tôn giáo vùng miền, làng nghề, và ẩm thực Việt Nam.
  • Trung tâm cũng sẽ tổ chức những hội thảo trao đổi, học tập kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu Việt Nam giữa các giảng viên ở Fulbright và đồng nghiệp từ các trường phổ thông, cao đẳng, đại học, và các cơ quan nghiên cứu, lưu trữ trong nước nhằm chia sẻ và lan toả tri thức, tạo ra sự thông hiểu và hợp tác.
  • Trung tâm sẽ đóng vai trò đầu mối quan trọng trong việc trao đổi sinh viên giữa Fulbright và các trường đại học khác trên thế giới, như Columbia, Dartmouth (Hoa Kỳ), Leeds (Anh quốc) hay Zeppeline (Cộng hoà Liên bang Đức). Cùng phối hợp với ngành Nghiên cứu Việt Nam, Trung tâm sẽ cùng điều phối, tổ chức các khoá học đáp ứng yêu cầu học tập – đào tạo cho cả sinh viên Fulbright và sinh viên nước ngoài có nhu cầu tìm hiểu Việt Nam, tạo ra môi trường học tập đa văn hoá cho người học, trang bị cho họ những phẩm chất của tư duy lãnh đạo thông tuệ xuyên văn hoá rất cần thiết trong bối cảnh toàn cầu.
  1. Xây dựng các khoá học về văn hoá và tiếng Việt cho sinh viên gốc Việt ở nước ngoài và sinh viên, nghiên cứu sinh quốc tế:
  • Cùng với cách tiếp cận khoa học, đặc thù, Trung tâm xây dựng chương trình đào tạo ngôn ngữ (tiếng Việt phổ thông và tiếng Việt chuyên ngành) trong bối cảnh văn hoá Việt Nam giúp người học phát triển năng lực ngoại ngữ và trải nghiệm văn hoá – xã hội tốt nhất trong thời gian lưu học thực địa.
  1. Góp phần xây dựng văn hoá tỉnh thức (mindfulness culture) ở Fulbright:
  • Thông qua các khoá học về tỉnh thức (mindfulness) và những hoạt động phong phú khác nhằm xây dựng văn hoá Fulbright (Fulbright Culture), tiêu biểu với nếp sống tỉnh thức gắn với ý thức về bản thân, trách nhiệm đối với cộng đồng – xã hội, và cội nguồn văn hoá.

Trong năm 2022, Trung tâm sẽ khởi động các hợp tác nghiên cứu với các Trung tâm Lưu trữ quốc gia, cùng với nhà trường tổ chức Hội thảo và triển lãm Đông Kinh Nghĩa Thục.  Đóng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, Trung tâm ý thức sâu sắc về tầm quan trọng của địa phương học (local studies).   Trên cơ sở đó, Trung tâm hợp tác với Trung tâm Lưu trữ II nhằm xây dựng một nguyên mẫu (prototype) cho việc thiết lập hệ thống thông tin địa lý (Geographic Information System, GIS) của Sài Gòn qua các giai đoạn lịch sử dựa trên tư liệu lưu trữ, hay bản đồ hoá hệ thống sổ bộ Hán – Nôm Nam kỳ (1819-1918).  Bên cạnh các đề án trọng điểm nêu trên, Trung tâm tiếp tục phối hợp với Hội Di sản Văn hoá Việt Nam và Đại học VinUni xây dựng kế hoạch số hoá và khai thác di sản văn hoá phi vật thể của Thành phố Hồ Chí Minh, từng bước mở rộng đến các địa phương chọn lọc ở khu vực phía Nam, chú ý đến những nét lịch sử văn hoá đặc thù của từng địa phương, như cộng đồng sắc tộc, làng nghề, văn hoá diễn xướng, hay văn hoá ẩm thực.

Hôm nay, trong niềm vui đón nhận quyết định thành lập Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam của nhà trường, chúng tôi ý thức rất rõ về những khó khăn, thách thức không nhỏ khi đề ra những mục tiêu phát triển như trên.  Bài phát biểu của cô Hiệu trưởng có một ý mà chúng tôi rất tâm đắc.  Đó là quyết định thành lập Trung tâm ít nhiều là một “mạo hiểm”.  Chúng tôi hiểu “mạo hiểm” ở đây có nghĩa là chúng ta đang không theo lối mòn mà thử nghiệm những hướng đi mới.  Tất nhiên, cái mà chúng ta gọi là “con đường” ban đầu vốn không tồn tại, nhưng “người ta đi mãi thì thành đường thôi” (Lỗ Tấn).  Người đặt bước chân đầu trên nền đất chưa thành đường có thể gọi là “mạo hiểm”.  Vâng, việc thành lập Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam ở Fulbright rõ ràng là một sự “mạo hiểm”, nhưng đầy tự tin.  Chúng tôi tự tin vì chúng tôi không đơn độc mà có sự tin tưởng, ủng hộ, hợp tác từ trong và ngoài nước, trong đó Cục Văn thư và Lưu trữ Quốc gia và Quỹ Hùng Võ là những niềm khích lệ quan trọng mà chúng tôi đặc biệt cảm ơn.   Với định hướng tiếp cận liên ngành, đối thoại – hợp tác, và phổ cập xã hội hoá, Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam kỳ vọng sẽ nhận được nhiều sự hỗ trợ từ nhiều phía trên con đường dài trước mặt.  Và trên con đường phát triển đó, Trung tâm sẽ luôn luôn cố gắng để không phụ lòng tin yêu của lãnh đạo nhà trường và các bạn đồng nghiệp, của cộng đồng và xã hội đã đặt vào nó.

Xin chân thành cảm ơn.

Related Articles

Đăng ký thông tin