23 Tháng mười, 2021

Bài phát biểu của tân sinh viên trong Lễ Khai giảng năm học 2021-2022 của Đại học Fulbright Việt Nam

23 Tháng mười, 2021

Để mở đầu, em muốn gửi lời chào đến tất cả nhân viên nhà trường, các vị phụ huynh, các bạn sinh viên và các vị khách quý đã có mặt trong buổi lễ Khai giảng năm nay của Đại học Fulbright Việt Nam.

Đây là niềm vinh dự, cũng như là niềm hạnh phúc của em khi được đứng đây, đại diện cho Khóa sinh viên 2025 để chia sẻ suy nghĩ của mình trước thềm năm học 2021.

Em biết rằng việc lễ khai giảng năm nay phải tổ chức trực tuyến quả thực là một điều đáng tiếc, khiến cho việc gặp mặt và trao nhau những cái ôm ấm áp (mà chắc chúng ta cũng sẽ không chọn làm dưới thời tiết nắng nóng của Sài Gòn) là không thể.

Vì vậy, mong mọi người đừng để sự thật đáng buồn này kéo cảm xúc của tất cả chúng ta đi xuống.

Và cũng thật đáng tiếc khi biết rằng sẽ không ai trong chúng ta có được cảm giác hiện diện trong đám đông, khi tất cả cùng đứng lên vỗ tay sau một bài phát biểu đầy ấn tượng nào đó.

Nhưng đối với em, điều này mới thật là nhẽ nhõm, vì nếu lần đầu phát biểu trước đám đông của mình không nhận được tràng vỗ tay nào cả,em có thể đổ lỗi cho việc mọi người không tiện bật mic qua Zoom, chứ không phải do chất lượng của bài phát biểu này.

Trong vài tuần qua, lần đầu tiên, em đã có cơ hội để tương tác với cộng đồng đa dạng và sống động của Fulbright và được mở rộng tầm mắt mình qua đó.

Ở đây, trong cộng đồng tuyệt vời này, em thấy con người tạo nên những kết nối và quan tâm, chăm sóc nhau theo một cách em chưa từng thấy trước đây khi còn ở quê nhà.

Nhìn thấy tình yêu thương và sự chăm sóc ở khắp nơi xung quanh mình, em cảm thấy ấm áp, được chào đón và được bao gồm, nhưng điều này cũng làm nổi bật cảm giác cô đơn mà chúng ta đều thấy giữa hoàn cảnh dịch bệnh, khi tồn tại một khoảng cách ngăn giữa chúng ta và những người ta thương yêu, cả về tinh thần lẫn thể xác.

Tình huống không mong muốn này đã đặt em vào một vấn đề mới: cảm giác không thể tìm được sự gắn kết với chính cộng đồng của mình, mặc cho sự hiện diện thường xuyên của mọi người trên khắp các trang mạng xã hội, hay trong những sự kiện trực tuyến mà em tham gia trong tuần Định hướng sinh viên.

Dường như, sự tử tế của mọi người đã khiến em tự nghi ngờ bản thân, rằng tại sao mình không thể bộc lộ sự quan tâm, cảm thông như vậy, và điều này có đồng nghĩa với việc em hóa ra là một người thích đơn độc, và thiếu đi cảm xúc hay không?

Em nghĩ lại về những ngày mình còn bé, khi cha mẹ, trường học và xã hội dạy chúng ta một sự thật có vẻ hiển nhiên rằng thế giới thích những cử chỉ tử tế, những hành động đạo đức và trên tất cả, sự tốt bụng.

Họ cũng dạy em phải chủ động tiếp thu những phẩm chất này để trở thành một người tốt, với lí do vị lợi rằng người tốt sẽ luôn được tôn vinh và coi trọng trong một xã hội đã được chuẩn hóa.

Tuy vậy, cùng với thời gian em lớn lên và thế giới xung quanh cũng theo đó trở nên phức tạp hơn (Đúng vậy, mọi người đang nghe điều này từ một sinh viên 18 tuổi với những “khủng hoảng” đầu đời), em được gặp nhiều người mới từ khắp ngã rẽ cuộc đời.

Em bắt gặp mình trong những hoàn cảnh mà bản thân hành xử có phần ích kỷ từ một cách không được nhận thức, khi em không thể cảm thông mặc cho mọi nỗ lực trong lòng để trở nên thấu hiểu hơn, khi em không thể là kiểu người tốt như bố mẹ em đã dạy.

Vì giờ đây, em đang đối xử với những người mà không phải là gia đình hay bạn bè thân thích, mà ít hay nhiều cũng là người lạ, những người mà em không thể cứ thế tự nhiên mà cảm thông.

Quá trình nhận thức này khiến em  tin rằng, không ai trong chúng ta bẩm sinh đã có sự tử tế và lòng trắc ẩn, vì nếu sự thật là vậy, em sẽ cứ thế mà cho rằng bản thân là kiểu nhân vật sẽ luôn xấu xí và ích kỷ trong truyện cổ tích, mà trong thế giới đó cũng tồn tại những anh hùng với bản chất vị tha, và những kẻ xấu không thể cải hóa.

Vậy lòng tốt và sự tử tế đến từ đâu? Em tin rằng có hai lí do:

Thứ nhất, là môi trường và con người đã giáo dục chúng ta về bản chất thực sự của đạo đức, cũng như về những lí do chính đáng cho mỗi hành động của ta, chứ không chỉ cố gắng thuyết phục chúng ta theo đuổi một hình mẫu vị tha không thực tế như anh hùng truyện tranh hay thậm chí, thánh nhân.

Môi trường mà ở trong đó những cuộc thảo luận có ý nghĩa được khuyến khích để mỗi người chúng ta được lắng nghe và thấu hiểu tiếng nói từ những người đến từ những hoàn cảnh xã hội khác nhau; môi trường mà ở trong đó, chúng ta được học để vượt qua rào cản định kiến và gỡ bỏ khuôn mẫu, nhằm đối xử với mọi người bằng sự tôn trọng và thái độ bình đẳng; môi trường mà ở trong đó, những lí đo được giải thích chính đáng là động lực duy nhất cho tất cả hành động của chúng ta.

Kiến thức ta có cho ta cảm giác được tự hợp thức hóa (cảm giác hành động của mình là chính đáng).

Ở một môi trường như Fulbright, em vô cùng trân trọng việc ta có những sáng kiến như Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Tinh thần, những buổi học dài hàng giờ về việc phá bỏ khuôn mẫu, và những khóa học như Ethics and Morality dạy về đạo đức học để khiến chúng ta hoàn toàn thấu hiểu những giá trị đạo đức đằng sau mỗi hành động của mình để từ đó, ta không cần do dự mỗi khi làm điều tốt.

Thứ hai, là cộng đồng mà ở đó chúng ta được truyền cảm hứng để trở nên cao thượng và vị tha.

Chính những con người vị tha quanh ta mới khiến ta muốn hi sinh phần nào sự thoải mái, hay của cải, hay thời gian của bản thân để làm điều tương tự với thế giới xung quanh.

Chính những con người cho ta sự săn sóc mới khiến ta muốn chăm sóc lại họ, hoặc là lan tỏa hành động này tới nhiều người khác hơn.

Và em thấy điều đó trong cộng đồng Fulbright khi tất cả mọi người chung tay kêu gọi mọi sự hỗ trợ có thể đổ về một Sài Gòn đang đau đớn, vật lộn trong những khoảng khắc tăm tối nhất của dịch bệnh.

Với tất cả những lí do đó, em không thể ngừng cảm thấy rung động bởi chính cộng đồng mà em rất may mắn được là một phần của nó.

Cộng đồng này khiến em hiểu ra rằng việc không là phiên bản năng động nhất, tử tế nhất của chính mình mọi lúc mọi nơi không hề tệ, vì để đạt được “sự tuyệt vời kiểu Fulbright này” cần thời gian và nỗ lực, và áp lực mà em cảm thấy khi cố gắng để được tốt đẹp như mọi người chỉ là giai đoạn đầu của quá trình hòa nhập và từ từ phát triển thành phiên bản tốt hơn, cảm thông và yêu thương hơn của chính mình.

Dẫu vậy, em cũng nhận thức được việc có được lòng trắc ẩn và sự tử tế không phải điều sẽ đến một cách dễ dàng.

Đúng vậy, đó là một quá trình học cách đánh đổi một vài giá trị hữu hình và vô hình mình luôn gìn giữ, để giúp những người khác có cuộc sống tốt hơn.

Đó là điều ta phải học và vì thế, phải chấp nhận hi sinh, nên chúng ta xứng đáng có được sự trân trọng và công nhận khi đạt được những phẩm chất đáng quý này.

Lời cuối cùng, cho em được bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới từng cá nhân tại Fulbright vì đã gây dựng một cộng đồng đẹp đẽ và yêu thương đến vậy.

Em thực sự tin rằng cộng đồng này có sức mạnh nội hàm cần thiết để truyền động lực và nuôi dưỡng những thay đổi tích cực qua giáo dục, qua những đóng góp cao cả và tình yêu thương.

Cảm ơn mọi người vì đã lắng nghe.

Lê Đào Minh Tâm,

Tân sinh viên, Chương trình cử nhân Khóa 2025

Đại học Fulbright Việt Nam

Related Articles

Đăng ký thông tin