Đạo diễn, giảng viên Trịnh Đình Lê Minh vừa ra mắt tác phẩm điện ảnh mới nhất, “Ngày Xưa Có Một Chuyện Tình”, chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, nhận được sự ủng hộ đông đảo từ khán giả. Song song với lịch trình bận rộn từ các buổi ra mắt phim và liên hoan phim, thầy Minh vẫn hàng ngày tận tâm giảng dạy các lớp thuộc ngành Nghiên cứu Nghệ thuật và Truyền thông tại Fulbright.
Càng trải nghiệm nhiều càng hiểu rõ bản thân
Hành trình trở thành đạo diễn của đạo diễn, giảng viên Trịnh Đình Lê Minh là quá trình nhìn sâu, phản tư để khám phá và tìm ra đam mê và điểm mạnh của bản thân. Xuất phát điểm là dân chuyên tự nhiên đồng thời có niềm đam mê với phim ảnh, khi đứng trước quyết định quan trọng của cuộc đời là học trường đại học nào, thầy Minh cũng có sự mông lung nhất định. Tuy nhiên, với sự ủng hộ từ gia đình, thầy quyết định học cùng một lúc hai trường là Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh và Đại học Kinh tế. Thời điểm đó, Việt Nam chưa có mô hình giáo dục khai phóng hay cách tiếp cận liên ngành trong các trường đại học, nhưng việc học song ngành đã giúp thầy tích lũy nhiều kiến thức và kỹ năng đa dạng.
Đạo diễn, Giảng viên Trịnh Đình Lê Minh
Khoảnh khắc quan trọng khiến thầy Minh chắc chắn về việc theo đuổi sự nghiệp đạo diễn là trong một cuộc phỏng vấn công việc marketing sau khi tốt nghiệp. “Trải qua 3 vòng phỏng vấn và đến vòng cuối, dường như khi đọc profile của mình thì họ cảm thấy mình cũng chỉ muốn đi làm để sau có một cái dấu thực tập, một tấm bằng đẹp. Lúc đó họ hỏi một câu liên quan đến công việc là Thực sự mình muốn làm gì? Lúc đó mình đã mất rất nhiều thời gian để suy nghĩ, nên sau đó fail luôn.”, thầy Minh chia sẻ.
“Mình nghĩ là lúc đó mình đã thật sự biết mình muốn làm gì. Mình làm đạo diễn sẽ tốt hơn là đi làm marketing bởi mình cảm thấy tài năng của mình sẽ được phát triển tốt hơn ở mảng làm phim. Hơn nữa, nghề đạo diễn có vẻ là một điều gì đó đặc biệt hơn đối với mình bởi mình có cơ hội được chia sẻ những suy nghĩ về cuộc sống qua những góc nhìn khác nhau.”
Dám dấn thân và không ngừng học hỏi
Chân ướt chân ráo vào nghề đạo diễn ở thời điểm điện ảnh Việt Nam còn sơ khởi, chưa có nhiều cơ hội, nhưng với tinh thần dấn thân, thầy Minh đã thử sức ở nhiều vị trí khác nhau, thậm chí là những vị trí tưởng chừng như ít quan trọng. Thầy Minh đã thực tập ở đoàn làm phim đến công ty sản xuất chương trình truyền hình; viết hai cuốn sách về điện ảnh bằng cách phỏng vấn những nhà làm phim kỳ cựu trong ngành. “Đó đều là khoảng thời gian mình được học từ những bước nhỏ nhất và sau này chính những kinh nghiệm đó, mình đi làm phim tài liệu, khám phá thêm những mảng mình chưa được học trong thời gian học Thạc sĩ tại Mỹ bằng học bổng Fulbright.” , thầy chia sẻ.
Với ba phim điện ảnh đã ra mắt là “Thưa Mẹ Con Đi“, “Bằng Chứng Vô Hình“ và “Ngày Xưa Có Một Chuyện Tình“ cùng một số phim ngắn, đối với thầy Minh, mỗi trải nghiệm làm phim đều có sự khác biệt và là cơ hội để học hỏi và trưởng thành hơn trong nghề. Với phim đầu tay “Thưa Mẹ Con Đi“, thầy chia sẻ: “Mình làm nó bằng tất cả sự tự tin và chuẩn bị kỹ lưỡng cùng một ekip đều là những người làm phim đầu tay. Và mình đi đến đích thôi. Nó cứ như một thử thách nữa mà mình phải vượt qua cho bằng được thì mình mới có những phim tiếp theo”.
Thầy Minh trong vai trò đạo diễn trên phim trường phim điện ảnh mới nhất “Ngày Xưa Có Một Chuyện Tình”.
Nếu phim đầu tay là câu chuyện trưởng thành, tập trung vào diễn biến tâm lý nhân vật thì đến tác phẩm thứ hai “Bằng Chứng Vô Hình”, thầy tiếp tục thử thách bản thân với thể loại phim hành động, đòi hỏi cao về mặt kỹ thuật, cũng như vượt qua nỗi sợ phải chỉ đạo một cảnh quay quần chúng phức tạp. “Đó là một bước tiếp theo để mà nâng cao kỹ thuật làm phim để mình không sợ những cảnh khó nữa”, thầy chia sẻ.
Người thầy truyền lửa đam mê cho thế hệ trẻ tại Fulbright
Là một người dấn thân vào những vị trí khác nhau từ đạo diễn đến giảng viên, mỗi công việc đều cho thầy những góc nhìn và cách tiếp cận mới. Đối với thầy, công việc giảng dạy giúp làm mới bản thân khi được lắng nghe những góc nhìn sáng tạo của người trẻ và truyền đạt những kỹ năng, kinh nghiệm “thực chiến” của một đạo diễn trên phim trường đến với giảng đường đại học.
Thầy Minh chia sẻ lý do lựa chọn giảng dạy tại Trường Fulbright bởi thầy tìm được sự đồng điệu trong giáo dục khai phóng và cách tiếp cận liên ngành tại Trường: “Fulbright là một trường có nhiều yếu tố để phát triển ngành sản xuất phim và truyền thông bởi việc làm phim yêu cầu những kiến thức tổng hợp và liên ngành từ nhiều lĩnh vực khác nhau, để từ đó cho mình những góc nhìn khác nhau và sự hiểu biết để làm phim. Điện ảnh là sự tổng hợp của nhiều những bộ môn nghệ thuật khác nhau, của những kiến thức liên ngành về tâm lý học, khoa học xã hội hay cả khoa học công nghệ, rồi còn có yếu tố “business”, cho nên Fulbright với cách tiếp cận liên ngành sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sinh viên phát triển.”
Bên cạnh đó, cộng đồng sinh viên Fulbright đa dạng, đến từ nhiều tỉnh thành khác nhau cũng là điều khiến thầy được truyền cảm hứng mỗi khi đứng lớp tại Fulbright. Theo thầy, trong một lớp nghiên cứu hay làm phim cần có sự đa dạng về góc nhìn, xuất phát điểm và văn hóa để tạo ra những va chạm, từ đó mới có thể vỡ ra những góc nhìn mới và những điều hay ho. Vì thế, thầy Minh luôn khuyến khích, hướng dẫn các bạn biến những trải nghiệm và quan sát của cá nhân thành nguồn cảm hứng và chất liệu làm phim có màu sắc riêng, từ những lớp nền tảng các bạn bắt đầu được tiếp cận với môn nghệ thuật thứ 7 cho đến những lớp về làm phim nâng cao ở Fulbright với các kiến thức chuyên sâu về các thể loại phim khác nhau. Ở hai môn thầy hiện đứng lớp đó là “Documentary Filmmaking and Video Journalism” (Sản xuất phim Tài liệu và Báo chí) và “Narrative” (Kể chuyện), sinh viên được tiếp cận với các kỹ thuật làm phim cơ bản, học về biên kịch, sử dụng hình ảnh, âm thanh và dựng phim để kể chuyện. Qua những bài tập nhỏ và dự án thực hành sản xuất một bộ phim ngắn cuối kỳ, các bạn sẽ hiểu về quá trình tổng quan của việc sản xuất một bộ phim; qua đó, không chỉ phát triển kiến thức về sản xuất phim mà còn có kiến thức về sáng tạo, kể chuyện, quản lý dự án, và quản lý nhân sự, v.v..để khi vào thực tế, các bạn có thể vận dụng và kết hợp tốt cả kiến thức chuyên môn với sáng tạo nghệ thuật mang màu sắc cá nhân rõ nét.
Thầy Trịnh Đình Lê Minh giảng dạy một lớp thuộc ngành Nghiên cứu Nghệ thuật và Truyền thông tại Trường Fulbright
Đạo diễn, giảng viên Trịnh Đình Lê Minh nhận thấy ở sinh viên Fulbright niềm đam mê, khao khát khám phá đa lĩnh vực và sự chủ động tìm kiếm cơ hội. Ở những lớp “Introduction to Film and Video Production” và lớp “Documentary Filmmaking and Video Journalism” của thầy, thầy đã từng đồng hành và cố vấn cho một số phim ngắn tốt nghiệp của sinh viên, tiêu biểu là phim ngắn “Bữa Ăn Cuối Cùng” của sinh viên Nguyễn Đức Nhật (Khóa 2024), cũng như giới thiệu những cơ hội chương trình trao đổi, trại làm phim quốc tế.
Gửi đến các bạn trẻ theo đuổi đam mê nghệ thuật: Hãy luôn giữ sự tò mò.
Đạo diễn, giảng viên Trịnh Đình Lê Minh gửi lời khuyên đến những bạn trẻ đam mê theo đuổi điện ảnh cũng như mong muốn theo học ngành Nghiên cứu Truyền thông và Nghệ thuật tại Fulbright:
Thứ nhất, làm nghệ thuật hãy cứ tò mò và khám phá. Nếu bạn cảm thấy như có một lực hút khiến bạn muốn xem phim nhiều hơn, khiến bạn muốn chia sẻ về một tác phẩm nghệ thuật nào đó thì có lẽ bạn đã bắt đầu xây dựng cho mình niềm đam mê, cũng như một điều kiện tiên quyết để dấn thân vào ngành này. Hãy luôn giữ sự tò mò và kết hợp kiến thức liên ngành để tìm ra những điểm giao nhau mới mẻ.
Thứ hai, đừng bao giờ bỏ lỡ cơ hội trò chuyện với những người chuyên gia, những người đi trước trong ngành để mở rộng kết nối và trau dồi kiến thức trong ngành.
Thứ ba, hãy tìm hiểu thật kỹ về trường, ngành học và những thế mạnh của giảng viên để thấy được sự phù hợp và tiềm năng phát triển của mình. Cũng đừng ngần ngại trao đổi với phụ huynh về những mong muốn của mình để hiểu nhau hơn và có sự hỗ trợ từ gia đình trong quá trình chọn trường và ngành học.
Thảo Chi
