Vũ Minh Hoàng, Giảng viên Lịch sử & Nghiên cứu Việt Nam
Dana Difilippantonio, Giảng viên thỉnh giảng Âm nhạc
Dành tặng cho Khóa 2025 của Đại học Fulbright Việt Nam
Vì Sao Chúng Ta Hy Vọng? là một tác phẩm tôn vinh những giá trị cốt lõi của Đại học Fulbright Việt Nam: giáo dục khai phóng, xuất sắc trong học thuật và tinh thần phục vụ cộng đồng. Đây cũng là lời tri ân Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ J. William Fulbright và Trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Đại học Fulbright Việt Nam là thành quả của khát vọng và ước mơ của bao nhiêu thế hệ nhà giáo, học sinh, và phụ huynh để có được một ngôi trường tại Việt Nam có thể cung cấp một trình độ giáo dục bậc nhất cho bất kỳ ai có tài năng, để họ có thể thành công và đóng góp trở lại cho xã hội.
Vì Sao Chúng Ta Hy Vọng? được viết ở giọng Fa (F) như một lời tri ân gửi đến Thượng nghị sĩ Fulbright. Hợp xướng, Đoạn chuyển, và Diễn ngôn đều là những bản hòa âm bốn bè theo truyền thống trang nghiêm của các bài trường ca của các đại học Hoa Kỳ, tôn vinh những ngôi trường như những bà mẹ dưỡng nuôi thế hệ trẻ của tổ quốc. Lời ca trích dẫn các bài phát biểu của ông Fulbright, người từng tốt nghiệp Đại học Oxford năm 1928 với học bổng Rhodes, và qua đó trân trọng giá trị của trao đổi giáo dục quốc tế trong công cuộc gây dựng sự thấu hiểu và đồng cảm vượt qua mọi biên giới. Sau khi làm Hiệu trưởng Trường Đại học Arkansas (chúng tôi đã phối lại một đoạn trường ca này làm nhạc đệm cho phần Diễn ngôn), ông Fulbright đã sáng lập ra Chương trình Fulbright, chương trình học bổng mà vẫn đang tài trợ sinh viên và giáo viên ngôn ngữ quốc tế đến với Hoa Kỳ, cũng như sinh viên và học giả Hoa Kỳ đi học tập và nghiên cứu trên toàn thế giới. Trên cương vị là Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Hoa Kỳ với thâm niên dài nhất trong lịch sử, ông Fulbright là một trong những tiếng nói tiên phong và có ảnh hưởng nhất tại Washington chỉ trích sự can thiệp quân sự của Hoa Kỳ tại Việt Nam. Gia đình Fulbright đã đồng ý cho Đại học Fulbright Việt Nam sử dụng tên của ông, là một cách ghi nhận mối liên hệ sâu sắc giữa sứ mệnh của nhà trường và di sản cá nhân của Thượng nghị sĩ Fulbright.
Vì Sao Chúng Ta Hy Vọng? được viết theo nhịp 6/8 nhằm vinh danh thể thơ lục bát – thể thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam. Phát triển tự nhiên từ đặc tính thanh điệu và nhịp điệu của tiếng Việt, thể thơ lục bát đã viết nên các kiệt tác văn học như Truyện Kiều của Nguyễn Du và Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu. Giai điệu của Lời ca sử dụng thang âm ngũ cung đặc trưng trong âm nhạc truyền thống Việt Nam, đặc biệt là trong các bài hát ru. Lời ca được trích từ “Bài hát khuyên người đi học xa” trong giáo trình của Trường Đông Kinh Nghĩa Thục (1907), ngôi trường đầu tiên tại Việt Nam giảng dạy đầy đủ các lĩnh vực học thuật đương thời. Lấy cảm hứng từ Khánh Ứng Nghĩa thục (Nhật Bản), Tuyên thệ Minh Trị, và những nhà cải cách Trung Quốc như Khang Hữu Vi và Lương Khải Siêu, Trường là kết tinh của hai phong trào yêu nước lớn tại Việt Nam: phong trào Duy Tân do Phan Chu Trinh lãnh đạo, hoạt động công khai nhằm Khuyến khích du học ở Pháp và phương Tây, cải cách lập hiến theo chủ nghĩa tự do, và hiện đại hóa khoa học; và phong trào Đông Du do Phan Bội Châu lãnh đạo, hoạt động bí mật đưa học sinh du học Nhật – Trung, kêu gọi tự cường dân tộc thông qua giáo dục, và khởi nghĩa dùng vũ trang chống thực dân. Dù chỉ hoạt động chưa đầy một năm trước khi bị thực dân Pháp đóng cửa, di sản trí tuệ của Trường Đông Kinh Nghĩa Thục vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ sau, những người trân trọng giá trị của giáo dục khai phóng phục vụ cho dân tộc. Dòng cuối trong Lời ca được chúng tôi chuyển thể để vang vọng đâu đó lời Chủ tịch Hồ Chí Minh trong “Thư gửi cho các học sinh nhân ngày khai giảng đầu tiên ở nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa” năm 1945: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.”
Vì Sao Chúng Ta Hy Vọng? Cả Thượng nghị sĩ J. William Fulbright và Trường Đông Kinh Nghĩa Thục, xem từ một số khía cạnh, đều không phải là những hình mẫu hoàn hảo cho tuổi trẻ ngày nay. Dù đã tạo điều kiện cho học sinh thuộc mọi chủng tộc và tín ngưỡng theo học tại các ngôi trường danh tiếng nhất Hoa Kỳ và đóng góp cho sự phát triển của đất nước mình sau khi trở về, ông Fulbright cũng từng nhiều lần phản đối Phong trào Dân quyền trong nước vì những lý do thủ tục pháp lý và chính trị. Dù đề cao thành tựu của các quốc gia khác, Trường Đông Kinh Nghĩa Thục cũng chịu ảnh hưởng của thuyết tiến hóa xã hội – khuôn mẫu khoa học chủ đạo của thời kỳ đó – và như David Lowenthal nhắc nhở chúng ta: “Quá khứ là một đất nước xa lạ.” Tấm gương của họ không đòi hỏi chúng ta trở thành những người hoàn hảo, mà để truyền cảm hứng cho chúng ta nỗ lực không ngừng hoàn thiện bản thân và trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình trong thời đại của chúng ta. Đó chính là lý do và mục đích vì sao chúng ta hy vọng và phấn đấu.
Xin chân thành cảm ơn các đóng góp của TS. Nguyễn Nam, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam, và Jackie Trần Thịnh, Nhạc trưởng Dàn hợp xướng Lễ Tốt nghiệp. Bài được viết dựa trên những tài liệu được biên soạn bởi Đại học Arkansas, Viện Viễn Đông Bác cổ, và Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước.
LỜI BÀI HÁT
Điệp khúc
We hope, we strive, for each other / Chúng ta hy vọng, chúng ta cố gắng, vì nhau
We hope, we strive, for Fulbright / Chúng ta hy vọng, chúng ta cố gắng, vì Fulbright
We hope, we strive, for our country / Chúng ta hy vọng, chúng ta cố gắng, vì đất nước
To be our best. / Để trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân.
Lời ca 1
Người ta sinh ở trên đời,
Phải cho học được nghề tài mới hay.
Người nghề ấy, kẻ nghề này,
Trước là ích quốc, sau này lợi dân.
Thử xem những nước xa gần,
Nước nào nước ấy mười phần kỹ năng.
Lời ca 2
Bao nhiêu nghề khéo nước ngoài,
Học sao cho được hơn người mới nghe.
Bấy giờ rồi liệu trở về,
Mở trường trong nước lấy nghề dạy nhau.
Làm cho trong nước mạnh giàu,
So vào các nước năm châu kém gì.
Điệp khúc
Đoạn chuyển
Why do we hope, why do we strive? / Tại sao ta hy vọng, tại sao ta phấn đấu?
cause we’re alive, we hope to try / Trong khi ta còn sống, ta mong muốn được thử sức
Why do we hope, why do we strive? / Tại sao ta hy vọng, tại sao ta phấn đấu?
cause we’re alive, we hope to try / Trong khi ta còn sống, ta mong muốn được thử sức
We hope to make the world a better place / Chúng ta hy vọng có thể làm cho thế giới tốt đẹp hơn.
Diễn ngôn
Wisdom is the product of perspective. / Trí tuệ là kết quả của sự nhìn nhận.
Let us educate our children to be / Hãy giáo dục con em ta để
Knowledgeable, but not omniscient; / Có kiến thức, nhưng không phải là toàn tri;
Wise, but not infallible; / Uyên bác, nhưng không phải là không thể sai lầm;
Compassionate, but not pretentious. / Cảm thông, nhưng không giả tạo.
Power is not a virtue. / Quyền lực không phải là đức tính.
We will exchange our weapons for words / Chúng ta sẽ thay thế vũ khí bằng những lời nói
For the common interests of humanity are more important / Vì lợi ích chung của nhân loại quan trọng
than the differing ideologies of nations. / Hơn là những ý thức hệ khác biệt của các quốc gia.
Điệp khúc cuối
Coda
We are Fulbright, we are Fulbright / Chúng ta là Fulbright, chúng ta là Fulbright
Fulbright will lead the way! / Fulbright sẽ dẫn đường!
