Tháng 1 vừa qua, ba sinh viên Trường Đại học Fulbright Việt Nam – Nguyễn Phan Quang Anh, Lê Thị Hồng Phúc và Lê Khánh Huyền – đã đại diện Việt Nam tham dự Hội nghị Mùa đông thuộc “Chương trình Harvard dành cho Sinh viên Đại học khu vực Châu Á năm 2026” (Harvard Undergraduate in Asia Program – HUAP), chương trình trao đổi học thuật và văn hóa kéo dài một tuần tại Đại học Harvard.
HUAP quy tụ sinh viên từ Harvard và các trường đại học hàng đầu châu Á, với chuỗi phiên thảo luận xoay quanh nhiều chủ đề như đổi mới và phát triển đô thị bền vững, sức khỏe tâm thần, luật học, trí tuệ nhân tạo và y tế. Trong không gian học thuật này, sinh viên Fulbright không chỉ đến để học, mà còn mang theo những mối quan tâm học thuật gắn với bối cảnh Việt Nam và khu vực.
Mang góc nhìn của Việt Nam vào đối thoại quốc tế
Một hoạt động nổi bật của HUAP là các phiên thuyết trình quốc gia, nơi mỗi đoàn sinh viên trình bày về một vấn đề nổi bật tại đất nước mình.
Với Quang Anh, đây là cơ hội để đặt các vấn đề trong nước vào bức tranh toàn cầu. Bạn chia sẻ rằng khi lắng nghe các đoàn sinh viên khác nói về các vấn đề như khủng hoảng nhà ở, bình đẳng giới hay an ninh lương thực, bạn nhận ra mỗi quốc gia đều có cách tiếp cận khác nhau tùy theo bối cảnh văn hóa và xã hội. Trải nghiệm này giúp bạn hiểu rằng một vấn đề học thuật chỉ có thể được nhìn thấu đáo khi được đặt trong từng bối cảnh cụ thể.
Hồng Phúc nhìn HUAP như một không gian để sinh viên Việt Nam đóng góp góc nhìn từ một nền kinh tế đang phát triển. Theo bạn, chính những trải nghiệm thực tế từ bối cảnh mỗi quốc gia khiến các trao đổi học thuật trở nên phong phú hơn, và giúp sinh viên quốc tế hiểu rõ hơn về sự đa dạng của các vấn đề toàn cầu, cũng như tầm quan trọng của việc đối thoại và chung tay giải quyết các vấn đề này.
Tiếp cận liên ngành: giao điểm của AI, luật pháp và tâm lý học
Các phiên thảo luận tại Harvard được thiết kế theo hướng liên ngành, khuyến khích sinh viên kết nối kiến thức từ nhiều lĩnh vực.
Là sinh viên Tâm lý học, Hồng Phúc đặc biệt ấn tượng với phiên thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục và chăm sóc sức khỏe. Từ góc nhìn khoa học hành vi, bạn nhận ra rằng AI không chỉ là công cụ kỹ thuật, mà còn đặt ra những câu hỏi về định kiến thuật toán và giới hạn của dữ liệu. Sau chương trình, cách tiếp cận nghiên cứu của bạn dịch chuyển theo hướng đa ngành hơn: không chỉ quan tâm đến cảm xúc con người, mà còn xem xét vai trò của công nghệ và chính sách trong việc hình thành những cảm xúc đó.
Với Khánh Huyền, phiên thảo luận “The Diverse World of Law” (tạm dịch: Thế giới đa dạng của ngành Luật) giúp bạn nhìn rõ hơn mối liên hệ giữa luật pháp và các lĩnh vực khác trong xã hội. Thông qua các bài tập phân tích tình huống, bạn có cơ hội tiếp cận những vấn đề như bảo mật thông tin hay giới hạn quyền lực của cơ quan thực thi pháp luật, từ đó hiểu rõ hơn vai trò của pháp luật trong đời sống hiện đại.
Tư duy phản biện trong không gian đa văn hóa
Các nhóm thảo luận tại HUAP được tổ chức ngẫu nhiên, với sinh viên đến từ nhiều quốc gia châu Á khác nhau. Điều này tạo nên những cuộc trao đổi nơi cùng một vấn đề nhưng được nhìn từ nhiều trải nghiệm xã hội khác nhau.
Quang Anh cho rằng, trong môi trường này, những khác biệt về quan điểm là điều không tránh khỏi, nhưng chính tinh thần ham học hỏi và khả năng lắng nghe chủ động giúp các cuộc trao đổi đi vào chiều sâu, các sinh viên tìm được điểm chung và thấu hiểu văn hóa của nhau hơn.
Khánh Huyền nhận thấy các cuộc thảo luận đa văn hóa không chỉ rèn luyện tư duy phản biện mà còn giúp sinh viên học cách làm việc nhóm với sự tôn trọng và cởi mở – là điều kiện để các đối thoại toàn cầu có ý nghĩa và cùng nhau tiến tới giải pháp chung.
Hiểu mình để tự tin bước ra thế giới
Với cả ba sinh viên, trải nghiệm hội thảo học thuật tại Harvard là sự nối dài của những đối thoại học thuật và tinh thần tò mò tri thức mà các em đang rèn luyện tại Fulbright: đó là việc đặt câu hỏi, đối chiếu nhiều góc nhìn và liên hệ vấn đề với bối cảnh Việt Nam, để từ đó tự tin bước ra thế giới, tham dự vào các đối thoại khu vực và toàn cầu, nơi tri thức gắn với con người và những vấn đề chung của xã hội.
