02 Tháng năm, 2019

Tiến sĩ Samhitha Raj với niềm đam mê Sinh học

02 Tháng năm, 2019

Kính hiển vi là vật dụng yêu thích của Tiến sĩ Samhitha Raj nhưng bút và giấy cũng là niềm đam mê khác của cô.

Con đường đến phòng thí nghiệm

Trong một ngôi nhà nằm khuất lấp giữa những cung điện và đền thờ mang tính biểu tượng của Mysore (một thành phố của Ấn Độ), một cô gái nhỏ cúi rạp người chăm chú thổi hồn vào bức tranh vẽ tĩnh vật hoa sen – loài hoa truyền thống của quê hương cô. Một cảnh tượng như dấu ấn đặc biệt trong ngôi nhà, khiến cha mẹ của cô luôn tự tin con gái hẳn sẽ theo đuổi nghệ thuật sau này.

Nhưng, cô gái đó khi đôi mươi lại gắn bó không rời với sinh học, một lĩnh vực dường như không chút dính líu đến sáng tạo nghệ thuật.

Sinh ra ở Mysore, một thành phố hoàng gia mang phong vị truyền thống Ấn Độ, Samhitha Raj tận hưởng tuổi thơ hạnh phúc bên cạnh cha mẹ là bác sĩ; họ luôn ủng hộ, khuyến khích cô trong cuộc sống. Đây có lẽ là lý do khiến cô đạt được những tiến bộ không mệt mỏi trong lĩnh vực khoa học vốn do nam giới thống trị ở Ấn Độ – một đất nước mà giới hàn lâm vẫn bị chi phối bởi sự kì thị về đẳng cấp và giới tính.

“Bố mẹ không hề ngăn cản tôi dấn thân vào khoa học,” cô Raj nói, mắt lấp lánh niềm tự hào và biết ơn.

Cô Raj sớm phát hiện say mê với khoa học, đặc biệt là Toán học và Sinh học và theo đuổi đam mê này ở đại học khi cô chọn lấy bằng Kỹ thuật Sinh học. Nhưng không lâu sau, cô nhận ra mình có thiên hướng tư duy khoa học, lúc đó cô quyết định cuộc đời sẽ gắn bó với Sinh học.

“Tôi lấy bằng đại học về Kỹ thuật Sinh học vì tôi thích Sinh học và yêu Toán, tôi muốn kết hợp cả hai lại. Nhưng sau đó tôi nhận ra tôi không suy nghĩ như một kỹ sư. Tôi tư duy giống một nhà khoa học hơn,” cô Raj nói.

Khoảnh khắc “giác ngộ” này là khúc dạo đầu cho một sự nghiệp lâu dài. Từ lúc đó trở đi, cô Raj dành hết tâm trí để hiểu bản chất của Sinh học, mà đối với cô, bắt đầu ở cấp độ phân tử.

Trong sáu năm làm nghiên cứu sinh tại Đại học Michigan, cô Raj tiến hành nghiên cứu về vai trò của hormone tuyến giáp trong việc điều chỉnh quá trình methyl hóa DNA trong sự phát triển não động vật có xương sống. Đến giờ, chủ đề này vẫn chiếm trọn tâm trí cô. 

Mặc dù có đam mê cháy bỏng làm kim chỉ nam, nhưng con đường sự nghiệp của cô Raj không hề trải hoa hồng. Trong khoảng thời gian ngắn làm việc tại một viện nghiên cứu Ấn Độ, cô từng là nạn nhân của quấy rối tình dục, thứ đã ngăn cản cô toàn tâm toàn ý tập trung vào dự án của mình – cô Raj nhớ lại. 

Cô Samhitha Raj

“Trong cơ hội nghề nghiệp, tôi không thấy giới tính của mình là vật cản. Nhưng hành vi không đúng mực của một số đồng nghiệp nam tại viện nghiên cứu đó để lại trong tôi những ấn tượng không tốt trong tư cách một nhà khoa học nữ,” cô Raj quả quyết.

Bên ngoài phòng thí nghiệm

Không chỉ là một nhà khoa học chuyên nghiệp và một nghệ sĩ thiên phú, cô Raj còn là một nhà báo, dù chỉ trong khoảng thời gian ngắn. Sau khi tốt nghiệp Đại học Khoa học và Công nghệ JSS, cô Raj lấn sân sang ngành báo chí khi dành một năm tham dự các khóa học liên quan. Nhớ lại nỗ lực phi thường này, cô đồng tình rằng việc thêm chương báo chí vào quyển sách cuộc đời thuần khoa học là một bước đi sáng suốt.

“Suốt cuộc đời tôi theo đuổi khoa học, nên tôi muốn thử xem báo chí như thế nào. Như một phần thực hành nghề báo, tôi phải xác định lại những điều đã làm trước đây, để biến khoa học thành một chủ đề dễ hiểu đối với mọi người,” cô nói.

Khả năng truyền đạt một cách giản dị những phát hiện khoa học phức tạp cho những người không có hiểu biết chuyên môn về nó là thứ cô Raj học được từ các khóa học báo chí. Điều này khiến cô thoát khỏi tòa tháp ngà tách biệt các nhà nghiên cứu với thế giới bên ngoài.

Nhìn lại thành tựu trong quá khứ của cô Raj, không có gì ngạc nhiên để biết rằng khi cô nói về viết lách, cô không đơn thuần ám chỉ việc viết trên giấy. Khi còn ở đại học, Raj đã cố gắng viết trong không gian, và giờ cô đang xem xét đưa nó vào lớp học. 

“Trong những năm đại học, tôi đã biên đạo các tác phẩm Ấn Độ cổ điển. Tôi đã nói chuyện với Jill (Tiến sĩ tâm lý học và là giảng viên sáng lập của Fulbright) về khả năng mở một lớp học kết hợp giữa yoga và múa Ấn Độ. Chúng ta hãy chờ xem,” cô tiết lộ.

Sau khi trải nghiệm ở nhiều lĩnh vực , khái niệm liên ngành bắt đầu ngấm vào cuộc sống của Raj và gián tiếp tác động đến những quyết định của cô. Tháng 9 năm ngoái, từ nửa kia địa cầu, cô Raj đến Việt Nam phỏng vấn cho công việc ở Fulbright.

Cuộc phỏng vấn khiến cuộc đời nhà khoa học của cô, đảo lộn hoàn toàn. Cô được chọn tham gia vào nhóm Giảng viên Sáng lập của Đại học Fulbright Việt Nam – tổ chức phi lợi nhuận theo mô hình giáo dục khai phóng đầu tiên ở Việt Nam.

Mặc dù thuật ngữ “giáo dục khai phóng” là khúc hoan ca đối với những nghệ sĩ sáng tạo và các nhà khoa học xã hội, nhưng trong mắt những người bảo thủ, nó lại là lời nguyền cho triển vọng nghề nghiệp của các nhà khoa học tự nhiên. 

Làm thế nào một nhà khoa học tự nhiên có thể tạo được dấu ấn trong trường đại học thiếu vắng sự hiện diện của phòng thí nghiệm, và giáo dục được xem như việc thực hiện một dự án tích hợp nhiều lĩnh vực thay vì khám phá sâu một chuyên ngành được xác định trước, vẫn là câu hỏi chưa có lời đáp.

Tuy nhiên, dường như điều này không làm cô Raj nản lòng. Đóa hoa sen trong phòng thí nghiệm vẫn lạc quan về tương lai của mình, có thể vì cô xem liên ngành là phương tiện giúp khoa học phát triển.

“Fulbright sẽ hỗ trợ tôi bằng mọi cách có thể. Và cá nhân tôi phải đưa ra lựa chọn. Tôi chọn lựa rằng, dạy về khoa học thì quan trọng hơn làm nghiên cứu một chút,” cô cười.

“Hợp tác với các giảng viên ở đây để đưa ra những quan điểm khác nhau cho một vấn đề là điều tuyệt vời với tôi, và học tập theo hướng liên ngành cũng thực sự là điều tôi mong muốn,” cô Raj nói.

Trong Module 5 của Năm Đồng Kiến, cô Raj cùng với Tiến sĩ KinHo Chan – nhà thần kinh học ở Fulbright, phụ trách khóa học Grand Challenges. Lấy bối cảnh của một thế kỷ đầy biến động, khóa học cố gắng khai thác điểm chung giữa các ngành trong việc xác định, phân tích và giải quyết các vấn đề cấp bách từ biến đổi khí hậu đến kỹ thuật di truyền.

Thay vì làm thí nghiệm với kính hiển vi, cô Raj đang vui vẻ làm thí nghiệm với thế giới rộng lớn hơn ngoài kia.

Đặng Thị Hoài Linh

Ảnh tư liệu : Nguyễn  Như Phương Anh

Related Articles

Đăng ký thông tin