27 Tháng bốn, 2020

Chương trình giảng dạy của Fulbright: Từ “nhập khẩu” Harvard tới bản sắc riêng

27 Tháng bốn, 2020

Trong lịch sử hình thành và phát triển kể từ Chương trình giảng dạy Kinh tế Fulbright (FETP), Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright (FSPPM) đặt trọng tâm đầu tư vào đội ngũ giảng viên Việt Nam và chương trình giảng dạy. Trong suốt gần 15 năm đầu, hai trọng tâm này của trường đã nhận được sự hỗ trợ và chuyển giao kinh nghiệm từ Đại học Harvard với những chuẩn mực học thuật khắt khe nhất. Từ nền tảng này, FSPPM không ngừng đổi mới sáng tạo, phát triển chương trình giảng dạy, từ đó đạt được kiểm định quốc tế, đứng vào hàng ngũ những trường chính sách công hàng đầu của khu vực.

Đầu tháng 4 năm 2018, Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh – Giám đốc Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright (FSPPM) cùng Giáo sư Terry Buss, học giả nghiên cứu của Học viện Hành chính Quốc gia Hoa Kỳ (NAPA), cũng là cố vấn cấp cao của FSPPM đến Bắc Kinh, Trung Quốc tham dự Hội nghị khu vực châu Á của NASPAA (Mạng lưới toàn cầu các trường chính sách công, hành chính công và quản lý công) .

9 tháng trước đó (tháng 5/2017), lần đầu tiên TS Vũ Thành Tự Anh có cuộc trò chuyện qua Skype với Chủ tịch của NASPAA – GS David Birdsell và một số chuyên gia kiểm định của tổ chức này để bắt đầu tìm hiểu về quy trình kiểm định quốc tế. Với tinh thần tham dự hội nghị để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm và kết nối quan hệ với mạng lưới hơn 300 trường thành viên khác trong NASPAA, FSPPM đã chuẩn bị một bộ hồ sơ đặc biệt, đó là bản “Báo cáo tự đánh giá” (Self-Study Report), một bước hết sức quan trọng trong quy trình kiểm định chất lượng Chương trình Thạc sỹ Chính sách công (MPP) theo tiêu chuẩn NASPAA.

Quy trình kiểm định NASPAA của Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright

 

Trong cuộc gặp bên lề tại Bắc Kinh với GS. Jeffery L. Osgood, Chủ tịch COPRA (Ủy ban Bình duyệt Kiểm định của NASPAA), TS. Tự Anh và GS. Buss đã giới thiệu Báo cáo tự đánh giá của FSPPM với mục đích tham khảo ý kiến bước đầu của COPRA. GS. Osgood và các chuyên gia thẩm định của COPRA cầm bản báo cáo khá dày dặn trên tay, xem ngay tại chỗ và tỏ ra rất bất ngờ. Với ông, bản báo cáo này quá ấn tượng và theo đánh giá của họ nó không hề là “bản nháp” đầu tiên, mà rất gần với bản báo cáo cuối cùng có thể đệ trình kiểm định chính thức.

Ngay sau khi từ Bắc Kinh trở về TP.HCM, FSPPM nhận được email của COPRA, đề nghị trường nộp ngay “Báo cáo đủ điều kiện” (Eligibility Report) cho COPRA để kịp hạn vào giữa tháng 4. Trong bức thư này, COPRA cũng khuyên FSPPM gửi đề nghị xin được “đặc cách” nộp luôn Báo cáo tự đánh giá (Self-Study Report) vào tháng 8 năm ấy.

Sau này FSPPM mới biết rằng mình là trường đầu tiên, và cho đến thời điểm này là trường duy nhất, trên thế giới được đặc cách như vậy vì theo quy định của NASPAA, thời gian tối thiểu giữa Báo cáo đủ điều kiện và Báo cáo tự đánh giá là một năm – và như vậy, nếu theo đúng lộ trình, phải đợi tới hè 2019 FSPPM mới được phép đệ trình Báo cáo tự đánh giá, và sớm nhất đến hè 2020 mới có thể hoàn thành kiểm định.

Cuộc họp của FSPPM với NASPAA tại Bắc Kinh

Bốn tháng sau cuộc gặp tại Bắc Kinh, hồ sơ của FSPPM đã nằm trong danh sách các trường đệ trình xét duyệt của NASPAA. Cùng với FSPPM, chỉ riêng tại Mỹ, có khoảng gần 400 chương trình đào tạo sau đại học trong ngành chính sách công cùng theo đuổi kiểm định của tổ chức này. Thành công ngay trong lần nộp hồ sơ đầu tiên, cuối tháng 7/2019, FSPPM chính thức nhận được kiểm định của NASPAA với thời gian rút ngắn so với quy trình xét duyệt 1 năm, và thời hiệu kiểm định cao nhất, lên đến 7 năm. Với kết quả này, FSPPM là trường chính sách công của Đông Nam Á và một trong số 11 viện đào tạo nằm bên ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ được chứng nhận về chất lượng giáo dục. Trong khi đó, trong tổng số 300 thành viên, hiện mới chỉ có 187 trường vượt qua được những tiêu chuẩn kiểm định khắt khe của NASPAA.

Sự chứng nhận của NASPAA, trong lịch sử phát triển của FSPPM, không phải là kết quả có được một sớm một chiều. Nó là kết tinh giá trị của một hành trình bồi đắp, tích lũy nền tảng giáo dục đào tạo trong suốt hơn hai thập kỷ.

Di sản Harvard

Ngay từ khi bắt đầu Chương trình giảng dạy Kinh tế Fulbright tại Thành phố Hồ Chí Minh (FETP) – tiền thân của FSPPM – từ năm 1995, những người sáng lập dự án ở phía Hoa Kỳ đã mong muốn trang bị kỳ kiến thức quản lý kinh tế hiện đại cho các  nhà hoạch định chính sách của Việt Nam để hỗ trợ Việt Nam trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường. Dự án hợp tác giáo dục quốc tế này được giao cho Trường Harvard Kennedy triển khai, như một phiên bản thu nhỏ chương trình giảng dạy của nhà trường.

Các giảng viên đầu tiên của FETP đến từ nhiều trường đại học hàng đầu của Mỹ đã hào hứng tham gia giảng dạy cho dự án – trong số đó có Giáo sư Perkins, người đứng lớp một khóa học mô phỏng lớp về Kinh tế Phát triển Đông Á của ông ở Harvard, Giáo sư Dapice (Đại học Tufts), Giáo sư James Riedel (Đại học John Hopkins)… Họ dạy các khóa kinh tế học tân cổ điển tại FETP theo đúng kiểu của Harvard, với giáo trình của các đại học ở Hoa Kỳ.

Nhìn lại thời kỳ này, TS Vũ Thành Tự Anh cho rằng, đó là giai đoạn nền tảng vàng khi Fulbright khởi sự được đứng ngay trên vai người khổng lồ Harvard. Các cán bộ quản lý của Việt Nam không chỉ học kiến thức quản lý kinh tế từ các giáo trình kinh tế hiện đại mà điều đáng quý là sự hỗ trợ chuyên môn học thuật trực tiếp, gần gũi của các giảng viên từ Harvard và các trường đại học của Mỹ. Họ đến Việt Nam để trực tiếp đứng lớp, có người tâm huyết ở đây hết một học kỳ, thậm chí đi về nhiều lần trong một năm học.

Trong chuyến làm việc của NASPAA tại FSPPM

Nhưng Harvard đã không đóng khung nội dung học thuật của mình tại FETP một chiều. Chỉ sau một thời gian ngắn, những giáo sư của Mỹ nhanh chóng nhận ra, để hữu ích hơn cho Việt Nam, chương trình đào tạo của Harvard phải được “địa phương hóa” để bắt rễ sâu sắc vào bản địa. Từ những quan sát, nghiên cứu và trải nghiệm toàn diện và sâu sắc về Việt Nam, các giảng viên FETP bắt đầu đưa những vấn đề thực tiễn sinh động của Việt Nam vào trọng tâm chương trình đào tạo.

Vào thời gian đó ở Việt Nam, có những môn học đặc trưng chỉ có ở Fulbright như Tiếp thị địa phương, Thẩm định dự án đầu tư, Tài chính Phát triển… Ở những nền kinh tế đã phát triển, những vấn đề này không quá nóng bỏng và có nhiều tính thời sự. Nhưng trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang chuyển đổi và bước vào giai đoạn đòi hỏi cải cách quyết liệt, những khái niệm và kiến thức mới này trở nên hết sức quan trọng, góp phần mang lại nhiều nhận thức mới mẻ cho các nhà hoạch định chính sách Việt Nam cả ở trung ương lẫn địa phương.

Ngay cả trong những môn học mang tính lý thuyết và kinh điển của mọi chương trình đào tạo kinh tế hay chính sách công tiêu chuẩn như Kinh tế học vi mô, Kinh tế học vĩ mô hay Kinh tế lượng, các giảng viên Fulbright vẫn lồng ghép những tình huống thực tiễn của Việt Nam để người học có thể áp dụng ngay những gì mình học vào việc giải quyết các vấn đề quản lý kinh tế hay phân tích chính sách. Điều này đã tạo nên bản sắc về chương trình đào tạo và là di sản độc đáo của trường Fulbright.

Vươn tới chuẩn mực quốc tế cao nhất

Năm 2008, chương trình đào tạo một năm về kinh tế học ứng dụng của FETP chính thức được nâng cấp, trở thành Chương trình Thạc sĩ Chính sách công đầu tiên tại Việt Nam. Chương trình đào tạo của Fulbright kiên định tiếp cận liên ngành, giảng dạy và nghiên cứu dựa trên bằng chứng, nhằm giải quyết các vấn đề phức tạp của đời sống thực tiễn Việt Nam. Nhưng trên hết, Fulbright đặt ra một lộ trình tham vọng hơn, đó là đưa chương trình vươn tới những chuẩn mực quốc tế cao nhất mà các trường đại học hàng đầu thế giới đang áp dụng.

Với sự phát triển vững vàng về đào tạo học thuật cũng như tích lũy tri thức, kinh nghiệm sâu sắc của đội ngũ giảng viên bản địa như các thầy Nguyễn Xuân Thành, Phạm Duy Nghĩa, Huỳnh Thế Du, Trường Fulbright bắt đầu tự tạo ra những cuộc thử thách cho mình về thẩm định chất lượng chương trình đào tạo. Tiến sĩ Tự Anh cho biết, cho đến trước khi đạt kiểm định của NASPAA, trong năm 2009, và một lần nữa trong hai năm 2016-17, trường đã mời các giảng viên cao cấp từ Đại học California (Hoa Kỳ), Đại học Washington (Hoa Kỳ), Đại học Bristish Columbia (Canada), Đại học Duke (Hoa Kỳ) thực hiện đánh giá độc lập về chương trình đào tạo của trường. Sau đó, đến giữa năm 2017, trường chính thức theo đuổi kiểm định quốc tế ở mức cao nhất là NASPAA, sau khi trở thành thành viên của mạng lưới tổ chức các trường chính sách công toàn cầu này.

Sự thẩm định kỹ lưỡng của các trường đối tác, thông qua chuẩn mực của họ, là cách để Fulbright định hình đẳng cấp đào tạo. Chúng tôi nỗ lực hết mình nhằm đem đến cho cộng đồng học viên đa dạng của mình một nền giáo dục được quốc tế công nhận, với chất lượng học thuật xuất sắc và chuẩn bị cho họ hành trang để sẵn sàng cho mọi cơ hội sự nghiệp trong nhiều lĩnh vực sau khi ra trường” – Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh nhấn mạnh.

Trong một buổi học tại FSPPM

Sau hai năm theo học tại đây, cựu học viên Chương trình Thạc sĩ Chính sách công (MPP2) Châu Ngô Anh Nhân đánh giá yếu tố nổi bật ở chương trình đào tạo của Fulbright đó là cung cấp khung lý thuyết căn bản để người học có thể dựa vào phân tích các vấn đề thực tiễn, đặc biệt trong việc tham mưu và xây dựng chính sách sau này. Bên cạnh đó, nhà trường luôn chú trọng cung cấp các công cụ phân tích, kỹ năng phân tích đầy đủ giúp bạn ra quyết định, mang lại hiệu quả tích cực cho xã hội.

Anh Hồ Quang Đệ, Phó giám đốc Sở Tài chính tỉnh Phú Yên, cựu học viên lớp MPP2 đánh giá cao chương trình đào tạo được thiết kế theo hướng lý thuyết luôn đi đôi với nghiên cứu các tình huống thực tế, các chính sách cụ thể diễn ra trong đời sống xã hội hàng ngày của Việt Nam đặt trong tương quan với thế giới.

Điều này giúp học viên thực sự hiểu và vận dụng linh hoạt các lý thuyết vào thực tế để giải quyết vấn đề, đưa ra những hướng giải quyết phù hợp nhất với tình huống”.

Học viên lớp MPP21 Đỗ Minh Tâm đồng tình cho rằng, so sánh với những chương trình giảng dạy được nhập khẩu từ các trường Đại học ở nước ngoài, FSPPM là một chương trình vô cùng đặc biệt, được hiệu chỉnh cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Ngoài các giáo trình của nước ngoài, các bài đọc là những bài viết được công bố trên các tạp chí khoa học uy tín, đội ngũ giảng viên của FSPPM vẫn chu đáo chuẩn bị các bài tập tình huống thực tế của chính Việt Nam.

Những tình huống thực tế này thực sự hữu ích, là minh họa tuyệt vời cho học viên hiểu kĩ hơn về những kiến thức lý thuyết và cũng là một tài liệu tham khảo đáng quý để người học có thể hiểu hơn về Việt Nam nói chung và những khía cạnh khác nhau của các vấn đề chính sách công” – học viên Đỗ Minh Tâm chia sẻ.

Học viên Đỗ Minh Tâm (thứ hai từ trái qua)

Ở góc cạnh khác, học viên Nguyễn Chí Dân, lớp MPP21-PA chia sẻ, điều thú vị đó là chương trình được thiết kế để khai thác tối đa khả năng học tập, mà có thể xem là một thử thách về giới hạn bản thân của học viên.

Với cường độ làm việc dồn dập, các học viên dường như luôn có cảm giác cần thêm thời gian cho việc học. Điều mà tôi thấy tâm đắc nhất đối với chương trình học đó là hầu như tất cả các kiến thức của các môn học đều có bài tập giúp học viên ôn lại và hiểu cặn kẽ hơn từng vấn đề được học”.

Không quá khó để một trường có thể nhập khẩu giáo trình giảng dạy quốc tế và “đổ đầy” thông tin cho học viên, nhưng theo chị Ngô Nữ Huyền Trang (lớp MPP21-LM), ở Fulbright, giảng viên là những người đã thổi hồn cho bài giảng một cách đầy sáng tạo.

Học viên Ngô Nữ Huyền Trang

Cách giảng dạy của các thầy cô làm học viên yêu môn học, tò mò và khao khát kiến thức để muốn tìm hiểu về môn học không chỉ giới hạn trong những điều chúng tôi được “đổ đầy”. Môi trường Fulbright với nhiều chất xúc tác từ thầy cô, bạn học và cách rèn luyện, thử thách đã khiến chúng tôi yêu kiến thức và đồng lòng cùng nhau đi tìm kiến thức mới chứ không chỉ dừng lại ở giáo trình”, chị Trang chia sẻ.

Tiến sĩ Trần Thị Miên Chi hiện là chuyên gia nghiên cứu, giảng viên Khoa Kinh tế và Tài chính, Trường đại học Queen Mary, London, Vương quốc Anh, từng là học viên  của FETP trước khi bước vào con đường học thuật. Chị cho rằng, việc đạt được kiểm định NASPAA là bước đầu để trường Fulbright hòa nhập vào môi trường học thuật quốc tế, từ đó tạo ra những đóng góp lớn hơn cho xã hội Việt Nam.

Với những nỗ lực không ngừng nghỉ để đưa ra các nghiên cứu học thuật và chương trình giảng dạy tiệm cận với chuẩn mực thế giới, tôi kỳ vọng vào một ngày không xa, học viên trường Fulbright có thể sử dụng tấm bằng, kiến thức và kĩ năng của mình tự tin ứng tuyển vào bất kì một vị trí nào trên thị trường lao động quốc tế. FSPPM làm tôi liên tưởng đến một ngôi trường hàng đầu về kinh tế và chính sách tại Anh, chuyên đào tạo các nhà lãnh đạo và chính khách từ các nước, đó là trường London School of Economics and Political Science (LSE). Tôi mong được nhìn thấy trường Fulbright sẽ sớm nằm trong danh sách các trường hàng đầu thế giới của trang xếp hạng danh tiếng – Time Higher Education (THE)”.

Xuân Linh

Related Articles

Đăng ký thông tin